با همکاری مشترک دانشگاه پیام نور و انجمن علمی مطالعات نهج البلاغه ایران
دوره 8 (1403-1404)
دوره 7 (1402-1403)
دوره 6 (1401-1402)
دوره 5 (1400-1401)
دوره 4 (1399-1400)
دوره 3 (1398-1399)
دوره 2 (1397-1398)
دوره 1 (1396-1397)
تعداد دوره‌ها 9
تعداد شماره‌ها 17
تعداد مقالات 196
تعداد نویسندگان 337
تعداد مشاهده مقاله 123,547
تعداد دریافت فایل اصل مقاله 93,811
نسبت مشاهده بر مقاله 630.34
نسبت دریافت فایل بر مقاله 478.63
-----------------------------------------
تعداد مقالات ارسال شده 540
تعداد مقالات رد شده 230
درصد عدم پذیرش 43
تعداد مقالات پذیرفته شده 134
درصد پذیرش 25
زمان پذیرش (روز) 262
تعداد پایگاه های نمایه شده 4
تعداد داوران 239

 

دانلود مقاله از سایت فصلنامه رایگان است.
این نشریه سرقت ادبی را بررسی می کند.

 

به اطلاع نویسندگان محترم می رساند.
در دومین جلسه هیات تحریریه نشریه دراسات حدیثه فی نهج البلاغه مورخ 1400/2/21 مصوب گردید تعداد نویسندگان در هر مقاله حداکثر سه نفر باشند و دریافت مقاله باتعداد بیشتر از 3 نویسنده امکانپذیر نمی باشد. و نیز کل کلمات هر مقاله حداکثر 7500 کلمه باید باشد. بیشتر از 7500 کلمه قابلیت چاپ ندارد.

هزینه بررسی و پذیرش مقاله : در حال حاضر سه میلیون ریال تا مرحله پذیرش قطعی و سه میلیون ریال هزینه انتشار (جمعاً شش میلیون ریال)

 

علمی - پژوهشی
تحلیل سطوح مدیریت افکار عمومی در خطبه جهاد نهج‌البلاغه

مرضیه محصص؛ محمدمهدی باباپور گل افشانی

دوره 9، شماره 1 ، اسفند 1404، صفحه 1-14

https://doi.org/10.30473/anb.2026.78228.1496

چکیده
  مدیریت افکار عمومی از مهم‌ترین مؤلفه‌های حکمرانی سیاسی و اجتماعی به شمار می‌رود و در دوره معاصر، به یکی از مسائل بنیادین مطالعات ارتباطات  و مدیریت اجتماعی تبدیل شده است. با وجود گسترش پژوهش‌ها درباره مدیریت افکار عمومی، الگوی هدایتی آن در متون دینی، به‌ویژه در نهج‌البلاغه، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. از این رو پژوهش حاضر ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
رئالیسم اخلاقی در اندیشه امام علی(ع) در مواجهه با مخالفان با تاکید بر حقوق بشر

رضوان نجفی؛ کتایون نصیری؛ سیدمحمدرضا محمودپناهی

دوره 9، شماره 1 ، اسفند 1404، صفحه 15-26

https://doi.org/10.30473/anb.2026.72657.1428

چکیده
  مهمترین اصل در واقع‌گرایی در برخورد با دشمن، منطقی عمل کردن است، دعوت به آرامش، صلح، رعایت ادب و دعوت به گفت و گو است که این مهم در منش و گفتار امام علی علیه السلام بسیار به چشم می‌خورد. در اندیشه امام علی(علیه السلام) پیوند عقلانیت با واقع‌نگری و همچنین سازگاری آن با آرمانخواهی مورد پذیرش قرار گرفته و از نگرش یکسویه و انحصارگرایانه ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
واکاوی مصادیق تعارض منافع و تبیین زمینه‌های بروز آن با تأکید بر آموزه‌های نهج‌البلاغه

ناصر صادقیان؛ سهراب مروتی؛ سید محمد رضا حسینی نیا

دوره 9، شماره 1 ، اسفند 1404، صفحه 27-44

https://doi.org/10.30473/anb.2026.75348.1460

چکیده
  نهج‌البلاغه، به‌عنوان گنجینه‌ای از آموزه‌های دینی و اخلاقی و منبعی کلیدی پس از قرآن کریم، ابزاری کارآمد و سودمند برای فهم و مدیریت انواع چالش‌ها، به‌ویژه تعارض منافع، محسوب می‌شود. تعارض منافع به‌عنوان یکی از چالش‌های اساسی در دهه‌های اخیر، باعث بروز فساد و نا عدالتی شده و آسیب‌های جبران‌ناپذیری به افراد، جوامع و نظام‌های ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
نقش علم در اقتدار ارکان حکومت از منظر آموزه‌های اسلامی با تأکید بر نهج‌البلاغه

حسین فرهادی هفشجانی؛ کمال خواجه پور؛ شهربانو مهینی

دوره 9، شماره 1 ، اسفند 1404، صفحه 45-58

https://doi.org/10.30473/anb.2026.77513.1486

چکیده
  این پژوهش به بررسی نقش علم در اقتدار ارکان حکومت از منظر آموزه های اسلامی با تأکید بر نهج‌البلاغه می پردازد. در این مقاله، با تأکید بر معارف نهج‌البلاغه با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی نقش علم در اقتدار ارکان حکومت، که مهمترین عناوین آن عبارتند از: علم و اقتدار رهبری ، علم و اقتدار قانون گذاری، علم و اقتدار اجرایی، علم و اقتدار قضایی ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
نقد ترجمه فارسی نامه‌های نهج‌البلاغه توسط دشتی براساس نظریه ژان رنه لادمیرال

محمدحسن امرائی

دوره 9، شماره 1 ، اسفند 1404، صفحه 59-76

https://doi.org/10.30473/anb.2026.77694.1488

چکیده
  نظریه‌پرداز معروف فرانسوی ژان رنه لادمیرال اجزایی را برای رویارویی با مشکلات ترجمه فهرست می‌کند که مترجم باید بداند و با آنها کار کند. این نظریه‌پرداز بر این باور است که محدود کردن ترجمه به رمزگشایی ساده اشتباه است و ترجمه باید با بازنویسی همراه باشد و مترجم باید معنا را تولید یا بازآفرینی کند. نظریه لادمیرال در کلیت خود رویکردی ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
صورت‌بندی نبوت در گفتمان علوی؛ تحلیل سه‌بعدی مبانی، چالش‌ها و راهبردهای جبرانی در خطبه اول نهج‌البلاغه

حسین محمدی

دوره 9، شماره 1 ، اسفند 1404، صفحه 77-90

https://doi.org/10.30473/anb.2026.77971.1491

چکیده
  پژوهش حاضر با هدف صورت‌بندی آموزه نبوت در گفتمان علوی و با تمرکز بر خطبه اول نهج‌البلاغه انجام شده است. ضرورت این تحقیق از آنجا ناشی می‌شود که علیرغم جایگاه محوری نبوت در معرفت دینی و غنای خطبه اول، تحلیل جامع و به هم پیوسته از ابعاد گوناگون آن کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع معتبر، ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
مؤلفه‌های امنیت اجتماعی در حکمرانی علوی تحلیلی بر آموزه‌های نهج‌البلاغه با تأکید بر نقش ایمان

محمدتقی شاکر

دوره 9، شماره 1 ، اسفند 1404، صفحه 91-104

https://doi.org/10.30473/anb.2026.78137.1493

چکیده
  با ظهور رویکردهای نوین امنیتی پس از جنگ سرد و تأکید مکتب کپنهاگ بر ابعاد هویتی و گفتمانی امنیت، تبیین الگویی بومی و دینی برای امنیت اجتماعی ضرورت یافته است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی مؤلفه‌های سازنده امنیت اجتماعی در الگوی حکمرانی علوی و تبیین نقش ایمان به‌عنوان متغیر راهبردی در تحقق آن انجام شده است. این مطالعه با روش تحلیل محتوای ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
بررسی سه فرانقش اندیشگانی، بینافردی و متنی در خطبه ۱۸۲ نهج‌البلاغه (با رویکرد نقش‌گرایی هالیدی)

مصطفی جوانرودی؛ مهدی محمدی

دوره 9، شماره 1 ، اسفند 1404، صفحه 105-124

https://doi.org/10.30473/anb.2026.78202.1495

چکیده
  خطبه ۱۸۲ نهج‌البلاغه از برجسته‌ترین خطبه‌های امام علی (ع) است که دربردارنده مضامین توحیدی، توصیف آفرینش کیهانی، عبرت‌آموزی از سرانجام پیشینیان، حسرت بر شهادت یاران باوفا و فراخوان به جهاد می‌باشد. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از چارچوب نظریه نقش‌گرای نظام‌مند مایکل هلیدی، به تحلیل همزمان سه فرانقش اندیشگانی، ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
تحلیل و بررسی پادگفتمان «ما» در خطبه‌های نهج‌البلاغه

سید مرتضی صباغ جعفری؛ اعظم شمس الدینی؛ مرضیه جهان پیما

دوره 9، شماره 1 ، اسفند 1404، صفحه 125-140

https://doi.org/10.30473/anb.2026.78330.1498

چکیده
  پادگفتمان از مفاهیم نوین در حوزه تحلیل گفتمان است که به عناصری اطلاق می‌شود که با ایجاد هاله‌ای معنایی پیرامون هسته مرکزی گفتمان، به حمایت، تثبیت و تقویت قدرت اقناعی آن می‌پردازند. واژه «ما» در زبان عربی به سبب تعدد وجوه معنایی و کارکردی خود، از جمله مقولاتی است که می‌تواند از جایگاه صرفاً نحوی فراتر رفته و نقش پادگفتمانی ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
اسلوب تعجب در نهج‌البلاغه (تحلیلی بلاغی و جایگاه گفتمان تعجب در کلام امام علی(ع))

زهرا صمدی؛ فاروق نعمتی؛ مسعود باوان پوری

دوره 9، شماره 1 ، اسفند 1404، صفحه 141-158

https://doi.org/10.30473/anb.2026.78445.1499

چکیده
  این پژوهش با هدف بررسی کارکردهای اسلوب تعجب در نهج‌البلاغه و تبیین نقش بلاغی آن در انتقال مفاهیم تربیتی، اخلاقی و اعتقادی در سخنان امام علی (ع) انجام شده است. مسئله اصلی پژوهش آن است که اسلوب تعجب در نهج‌البلاغه تنها به‌عنوان ساختاری زبانی برای بیان شگفتی محدود نمی‌شود، بلکه ابزاری بلاغی برای تأثیرگذاری عاطفی، هشدار، سرزنش، تحسین ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
الگوی نخبگی الهیِ مسئولانه در نهج‌البلاغه: تبیین داده‌بنیاد ساحت‌های چهارگانۀ بینش، گرایش، منش و کنش

ابوالقاسم جعفری؛ علی حسین زاده؛ فریبرز صدیق ارفعی

دوره 9، شماره 1 ، اسفند 1404، صفحه 159-178

https://doi.org/10.30473/anb.2026.78657.1502

چکیده
  در برداشت‌های رایج، نخبگی بیشتر به توانایی‌های ذهنی، تخصص‌های فنی یا شایستگی‌های مدیریتی اطلاق می‌شود؛ اما این دیدگاه به تنهایی برای پاسخگویی به مسئلۀ رهنمون‌سازی و پیشرفت جامعه کافی نیست. این موضوع، لزوم بازنگری در مفهوم نخبگی را در چارچوب دانشی اسلام، به‌ویژه در معارف علوی، روشن می‌سازد؛ زیرا در این منظومه، نخبگی تنها به ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
تحلیل مفهوم نظم آفرینش در نهج‌البلاغه؛ بازخوانی تطبیقی در پرتو نظریه خودسازمان‌یافتگی

اکبر توحیدلو

دوره 9، شماره 1 ، اسفند 1404، صفحه 179-192

https://doi.org/10.30473/anb.2026.78994.1505

چکیده
  مفهوم نظم آفرینش در نهج‌البلاغه، از منظر تبیین ساختار و روابط حاکم بر جهان، ظرفیت بررسی در چارچوب گفت‌وگوی میان الهیات اسلامی و فلسفه علم معاصر را دارد. در علوم پیچیدگی، نظریه خودسازمان‌یافتگی به بررسی شرایط و فرایندهایی می‌پردازد که طی آن‌ها الگوهای منظم و ساختارهای سازمان‌یافته می‌توانند از تعاملات درونی اجزای سامانه‌های ...  بیشتر

گفتمان و قدرت در خطبه‌های امام علی (ع): تحلیل گفتمان انتقادی ساختارهای حجاجی و کاربردشناختی در نهج‌البلاغه بر اساس اصول پل گرایس
دوره 8، شماره 2 ، شهریور 1404، ، صفحه 173-186

https://doi.org/10.30473/anb.2026.78456.1500

چکیده
  «حجاجیت» از برجسته‌ترین مفاهیم در پژوهش‌های نوین کاربردشناسی غرب است و پیوندی ناگسستنی با زبان‌شناسی متن دارد که نقطه‌ی عطفی متمایز برای پژوهشگران این حوزه به شمار می‌رود. از سوی دیگر، تلفیق «زبان‌شناسی کاربردشناختی» و «تحلیل گفتمان انتقادی»، رویکردی روش‌شناختی را فراهم می‌آورد که در آن، اصول گرایس به‌عنوان ...  بیشتر

Imam Ali’s Imprecation (pbuh) and Curse (la’n) in Nahj al- Balaghah
دوره 1، شماره 1 ، اسفند 1396، ، صفحه 63-73

چکیده
  Imprecation and curse are among the topics over which has always been controversy in the history of Islam. Although imprecation (sabb) and curse (la’an) seem synonyms, literally they refer to different concepts as they enjoy different implications in verses and Hadith. Using these words interchangeably has given rise to confusion and accusations among Muslims. The present paper explores sermons, letters, and wise statements of Nahj-ul-Balagha for affronts addressed to others. Reviews of these materials clearly showed that there exists some difference between imprecation and curse. Lexicologists ...  بیشتر

Reconsideration of Public Services and Governing it in Nahj al- Balaghah
دوره 1، شماره 2 ، شهریور 1397، ، صفحه 51-58

چکیده
  Public Services As one of the fundamental principles of public rights, are the activity of a public benefits that are provided by the government or a private organization on behalf of the government. This principle is such that the government lacks the power to provide public services, loses its worthiness of survival. This article is presented in two sections. In the first part, while paying attention to the concept of the principle of public services in public rights, the special position of this principle is expressed in the speeches and behaviors of Imam Ali (pbuh) as an Islamic governor. According ...  بیشتر

The Consept of Sedition in Nahj al- Balaghah
دوره 1، شماره 2 ، شهریور 1397، ، صفحه 59-68

چکیده
  The sedition is one of the social and political arguments facing Islamic governments that can arise in certain social and political circumstances. In order for Muslims to transcend the atmosphere in which truth and falsehood are mixed up and become misleading and dark, they must know the factors that have caused them, so that they can save themselves from their consequences. Since sedition can emerge at all times, this study is necessary to spread awareness among people in society. This research is based on religious texts, including the Qur'an and Nahj al-Balagha, as well as historical books of ...  بیشتر

خودتنظیمی هیجانی در نهج‌البلاغه: واکاوی مؤلفه‌های صبر در خطبه‌های منتخب
دوره 8، شماره 1 ، اسفند 1403، ، صفحه 117-132

https://doi.org/10.30473/anb.2026.75525.1464

چکیده
  نهج‌البلاغه سرشار از مباحثی است که توجه ویژه‌ای به مفاهیم انسانی و اخلاقی دارد. تطبیق آموزه‌های نهج‌البلاغه با یافته‌های روان‌شناسی، به ویژه در زمینه خودتنظیمی هیجانی، موضوعی ارزشمند و راهگشا در تقویت پیوند میان معارف دینی و علوم انسانی نوین است. هدف این پژوهش بررسی دقیق نقش صبر در خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های نهج‌البلاغه به ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
پالایش تفسیر قصص قرآنی از اسرائیلیات و تأثیر آن در فهم سنت‌های الهی و اصلاح اندیشه جامعه اسلامی: مطالعه‌ای تطبیقی با نمونه‌هایی از نهج‌البلاغه

بدر سعدون؛ علی حاجی خانی؛ کاووس روحی برندق

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 شهریور 1405

https://doi.org/10.30473/anb.2026.79219.1512

چکیده
  این پژوهش با هدف تبیین تأثیر پالایش تفسیر قصص قرآنی از اسرائیلیات و روایات دخیل در رهنمون‌سازی به سوی فهم سنت‌های الهی و مقاصد تکلیفی قرآن، و نیز نقش این امر در اصلاح اندیشه جمعی و شکل‌دهی به آگاهی انتقادی در جامعه اسلامی، در راستای درمان ناهنجاری‌های فکری و اجتماعی، انجام شده است. مسئله پژوهش آن است که راه‌یابی جزئیات اسطوره‌ای ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
نشانه شناسی عواطف و تأثیر تکوینی آن بر خودِ متّقی در خطبه متّقین امام علی (ع) بر اساس الگوی نشانه شناختی گريماس و فونتنی

طاهر باوي؛ رسول بلاوي

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 شهریور 1405

https://doi.org/10.30473/anb.2026.79243.1513

چکیده
  نهج‌البلاغه مجموعه‌ای فکری و بلاغی غنی است که در آن ارزش‌های اخلاقی با ابعاد روان‌شناختی، عاطفی و رفتاری درهم‌تنیده‌اند و ازاین‌رو، بستری مناسب برای بررسی شیوه‌های شکل‌گیری شخصیت انسانی در گفتمان فراهم می‌آورد. خطبۀ متقین، به‌ویژه، متنی است که تصویری جامع از انسان پرهیزگار ترسیم می‌کند؛ تصویری که از توصیف فضایل آغاز می‌شود، ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
از گل تا نفخه روح: ساختار تکوینی انسان در خطبه نخست نهج‌البلاغه و آرای مفسران فریقین

یاسر السعیدی؛ کاظم قاضی زاده؛ کاوس روحی برندق

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 شهریور 1405

https://doi.org/10.30473/anb.2026.79241.1514

چکیده
  خطبه نخست نهج‌البلاغه آفرینش آدم را در زنجیره‌ای منسجم بازمی‌نماید که از خاک ناهمگون آغاز می‌شود، با آمیختن آب، چسبندگی، صورت‌بخشی، خشک‌شدن و استواری ادامه می‌یابد و با نفخ روح و ظهور ذهن، اندیشه، حواس، کنش و قدرت تشخیص حق از باطل به نقطه اوج می‌رسد. پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی و رویکرد تطبیقی، معماری درونی این زنجیره ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
بازخوانی انتقادی مقاله «نهج البلاغه» نوشته لورا وچا والیری

عارف مسعودیان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 04 مهر 1405

https://doi.org/10.30473/anb.2026.79506.1519

چکیده
  این پژوهش به بررسی و تحلیل دیدگاه‌های لورا وچا والیری، خاورشناس ایتالیایی، درباره نهج ‌البلاغه می‌پردازد. هدف اصلی تحقیق، ارزیابی انتقادی آرای والیری و تبیین روش‌شناسی او در تحلیل این متن دینی است. مقاله مورد بررسی، نوشتاری از والیری با عنوان «نهج ‌البلاغه» است که در سال 1958 منتشر شده و حاوی دیدگاه‌هایی تحلیلی، ادبی و گاه ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
پویایی‌های بیان بلاغی در تجلّی مفهوم تقوا در نهج‌البلاغه: رهیافتی هرمنیوتیکی در پرتو گادامر

کیمیا فتحی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 آبان 1405

https://doi.org/10.30473/anb.2026.78649.1501

چکیده
  بیانِ بلاغی در خطابِ نهج البلاغه، نظامی پویا و گشوده است که به تزیین یا اقناع محدود نمی شود، بلکه فاعلیّتی تأویلی بنیان می نهد که معنا را تولید می کند و وجود را شکل می دهد. این پژوهش، با روش توصیفی تحلیلی و با تکیه بر هرمنیوتیک گادامر، در پی بررسی مفهوم تقوا در خطبه های امام علی (ع) به مثابهٔ مفهومی است که به صورت پویا از طریق سازوکارهای ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
بازخوانی عهدنامه مالک اشتر در پرتو نظام حقوق اقتصادی جمهوری اسلامی ایران

سعید کرمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 آبان 1405

https://doi.org/10.30473/anb.2026.79181.1511

چکیده
  عهدنامه مالک اشتر، یکی از بلندترین و پرمایه‌ترین فرازهای نهج‌البلاغه، نه یک پندنامه اخلاقی صرف، بلکه «نظام‌نامه‌ای جامع برای نهادسازی حقوقی-اقتصادی» است که در آن، تنظیم روابط اقتصادی و صیانت از حقوق عامه از طریق ساختارهای عینی، رویه‌های مشخص و ضمانت‌اجراهای قانونی ترسیم شده است. این مقاله با روش تحلیلی-تطبیقی و با تکیه بر آموزه‌های ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
تحلیل استعاره‌های مفهومی در خطبه متقین بر اساس نظریه لیکاف و جانسون

رسول بلاوی؛ طاهر باوی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 آبان 1405

https://doi.org/10.30473/anb.2026.79348.1516

چکیده
  در مطالعات بلاغی مدرن، استعاره دیگر آرایه‌ای صرفاً لفظی نیست، بلکه سازوکاری ادراکی است که فهم را سازمان می‌دهد و معنا را شکل می‌بخشد. بر پایه این تحول، پژوهش حاضر می‌کوشد خطبه متقین امام علی (علیه‌السلام) را در پرتو نظریه استعاره مفهومی لیکاف و جانسون تحلیل کند تا نظام‌های استعاری‌ای را آشکار سازد که مفهوم تقوا را به‌عنوان ادراکی ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
پاسداشت حق آگاهی در نهج‌البلاغه: بازسازی مدل مفهومی نظام ارتباطی حاکم و مردم

نرگس السادات مبلغ

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 آبان 1405

https://doi.org/10.30473/anb.2026.79508.1521

چکیده
  حق آگاهی از مؤلفه‌های اساسی رابطه میان حاکم و مردم است و پاسداشت آن در شکل‌گیری رابطه‌ای مسئولانه و متقابل میان حکومت و جامعه نقش دارد. پژوهش حاضر با هدف بازسازی مدل مفهومی پاسداشت حق آگاهی در نهج‌البلاغه و تبیین جایگاه، کارکرد و نوع روابط میان مؤلفه‌های آن انجام شده است. پژوهش با رویکرد کیفی و روش توصیفی ـ تحلیلی، گزاره‌های مرتبط ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
خوانش بینامتنی رحمت در قرآن و نهج‌البلاغه

احمد ربانی خواه؛ راضیه سخائیان صومعه بزرگ

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 آبان 1405

https://doi.org/10.30473/anb.2026.79522.1522

چکیده
  رحمت، در نظام معنایی اسلام، مفهومی بنیادین در پیوند میان ساحت توحیدی، اخلاقی و اجتماعی قرآن کریم و نهج‌البلاغه است. این پژوهش که با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد کتابخانه‌ای سامان یافته، در پی پاسخ به این پرسش است که وجوه اشتراک، تفاوت و روابط بینامتنی رحمت در کتاب وحیانی قرآن و نهج البلاغه چیست؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که قرآن ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
جستاری در موانع رشد و هدایت از دیدگاه امام علی (ع) در نهج‌البلاغه

سمیه سلمانیان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 آبان 1405

https://doi.org/10.30473/anb.2026.78702.1504

چکیده
  پژوهش حاضر به بازشناسی موانع رشد در نهج‌البلاغه، تحلیل ماهیت و کشف ارتباط میان آن‌ها و تبیین روش گذر از آن‌ها در پرتو نگاه علوی می‌پردازد. اهمیت پژوهش در معرفی و تبیین آموزه‌های تربیتی و اخلاقی نهج‌البلاغه در ساختن انسان و تزکیه نفس، و مواجهه با چالش‌های معاصر مانند دنیاطلبی، مادیگرایی و ضعف اراده است. این پژوهش با روش تحلیلی-استقرایی، ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
اسلوبهاى فن مذهب کلامی در نهج‌البلاغه

حیدر زهراب؛ حسن رحمانی راد

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 آبان 1405

https://doi.org/10.30473/anb.2026.79076.1518

چکیده
  یکی از فنون بلاغی بااهمیت که بررسی شکل‌های گوناگون آن کمتر مورد توجه علمای بلاغت قرار گرفته است فن " مذهب کلامی" است. این فن که در آن گوینده با استفاده از استدلالهاى واضح مانند علماى علم كلام درصدد قانع کردن مخاطب است، معمولاً در کتاب‌های بلاغی به شکل مختصر مطرح می‌شود و به ذکر مثال‌های تکراری برای آن بسنده می‌شود، حال‌آنکه ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
معماری شناختی در خطبۀ قاصعۀ امام علی (ع) و کالبدشکافی مفهومی آن در پرتو «معماری موازی» ری جکندوف

شهلا حيدري

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 آبان 1405

https://doi.org/10.30473/anb.2026.79468.1517

چکیده
   چکیده«معناشناسی مفهومی» به‌عنوان یکی از دستاوردهای نوین زبان‌شناسی، در ایجاد تحولات شناختی عمیق و غنی‌سازی پژوهش‌های زبانی در حوزه‌های عربی و غربی با دقتی بی‌نظیر سهیم بوده است. در این راستا، نظریه «معماری موازی» «ری جکندوف» نمایانگر یک چرخش معرفت‌شناختی بنیادین است که با گذر از مرکزیت نحوی به رویکرد شناختی، ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
تحلیل شبکه مفهومی «شرک» در نهج‌البلاغه با تاکید بر روابط همنشینی (بر اساس الگوی معناشناسی ایزوتسو)

محمدسبحان ماهری قمی؛ محمدرضا پیرچراغ

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 آبان 1405

https://doi.org/10.30473/anb.2026.79836.1526

چکیده
  معناشناسی ساختاری با بررسی روابط میان واژه‌ها در بافت زبانی، امکان شناسایی بخشی از دلالت‌های مفهومی متون دینی را فراهم می‌کند. مفهوم «شرک» از مفاهیم مهم اعتقادی در نهج‌البلاغه است که در کنار کاربرد اصطلاحی، در شبکه‌ای از واژگان و ساخت‌های زبانی مرتبط با مفاهیم اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی به کار رفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
بازخوانی نظام اخلاق هنجاری اسلام با روش استنطاق ساختاریافته از نهج‌البلاغه؛ ارائه الگوی وظیفه‌گرایی غایت‌نگرِ الهی

فائزه سلطانی؛ علی حاجی جعفری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 آبان 1405

https://doi.org/10.30473/anb.2026.78321.1497

چکیده
  اسلام با تکیه بر قرآن کریم و سنت، نظامی جامع و منسجم در حوزه اخلاق هنجاری ارائه می‌کند. از میان نظریه‌های اخلاق هنجاری در فلسفه غرب، دو نظریه‌ی وظیفه‌گرایی و غایت‌گراییِ سودمحور بیشترین شباهت ظاهری را با اخلاق اسلامی داشته و در پژوهش‌های تطبیقی مورد توجه قرار گرفته‌اند. با این حال، پرسش بنیادین آن است که آیا نظام اخلاقی مستنبط ...  بیشتر

ابر واژگان