با همکاری مشترک دانشگاه پیام نور و انجمن علمی مطالعات نهج البلاغه ایران

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

دانشیار دانشکده الهیات و ادیان، دانشگاه شهید بهشتی، ایران

10.30473/anb.2026.78228.1496

چکیده

مدیریت افکار عمومی از مهم‌ترین مؤلفه‌های حکمرانی سیاسی و اجتماعی به شمار می‌رود و در دوره معاصر، به یکی از مسائل بنیادین مطالعات ارتباطات و مدیریت اجتماعی تبدیل شده است. با وجود گسترش پژوهش‌ها درباره مدیریت افکار عمومی، الگوی هدایتی آن در متون دینی، به‌ویژه در نهج‌البلاغه، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. از این رو، پژوهش حاضر با هدف تحلیل سطوح مدیریت افکار عمومی در خطبه جهاد نهج‌البلاغه و تبیین الگوی علوی در هدایت افکار عمومی انجام شده است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی، ضمن تبیین مبانی نظری مدیریت افکار عمومی، به بررسی و تطبیق سطوح مختلف آن در خطبه جهاد پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که امام علی (ع) در این خطبه، از الگویی چندلایه در مدیریت افکار عمومی بهره گرفته که شامل شناخت افکار عمومی، صیانت از افکار عمومی، اقناع افکار عمومی، ادراک‌سازی و رعایت افکار عمومی است. نتایج تحقیق بیانگر آن است که مدیریت افکار عمومی در خطبه جهاد نهج البلاغه، برخلاف الگوهای صرفاً ابزاری و سلطه‌محور، ماهیتی هدایتی، تربیتی و اخلاق‌محور دارد و هدف اصلی آن، بیدارسازی جامعه، احیای مسئولیت اجتماعی، هدایت افکار عمومی به سوی حق و عدالت است.

کلیدواژه‌ها