نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

• حسین فرهادی هفشجانی ¹
• کمال خواجه پور ²
• شهربانو مهینی ²

¹ دانشجوی علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یزد، ایران

² استادیار، گروه علوم قرآن و حدیث واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

چکیده

این پژوهش به بررسی نقش علم در اقتدار ارکان حکومت از منظر آموزه های اسلامی با تأکید بر نهج البلاغه می پردازد. در این مقاله، با تأکید بر معارف نهج البلاغه با روش توصیفی – تحلیلی به بررسی نقش علم در اقتدار ارکان حکومت، که مهمترین عناوین آن عبارتند از: علم و اقتدار رهبری ، علم و اقتدار قانون گذاری، علم و اقتدار اجرایی، علم و اقتدار قضایی می‏پردازد. اقتدار ارکان حکومت مشارکت عمومی را تقویت کرده و اصولی را در پی خواهد داشت که عبارتند از : اصل اعتمادسازی، اصل مسئولیت پذیری، اصل انضباط کاری، اصل پیگیری، اصل مهرورزی، اصل رِفق وَرزی، اصل خوشرفتاری، اصل بردباری، اصل دادورزی و اصل نفی خودکامگی . در دیدگاه اسلام، اقتدار حکومت تنها در گرو قدرت نظامی یا سیاسی نیست، بلکه ریشه در «مشروعیت» و «عدالت» دارد. از آنجایی که تحقق عدالت مستلزم تشخیص دقیق حق از باطل و مدیریت صحیح منابع است، "علم" به‌عنوان پیش‌شرط اساسی برای اقتدار ارکان حکومت مطرح می‌گردد.

نهج‌البلاغه، با نگاهی فراتر ، علم را در قالب «بصیرت» و "دانش نافع"تعریف می‌کند و سه نقش کلیدی ایفا می‌کند:

۱. معیار شایسته‌سالاری در انتخاب ارکان

۲. ابزار تحقق عدالت و مدیریت بحران

۳. پیوند علم با تقوا

حکومتی که بر پایه علم پایه‌گذاری شود ، به اقتدار جاوید، عدالت اجتماعی و پایداری نظام دست پیدا خواهد کرد.

کلیدواژه‌ها

• حکومت
• مدیریت سیاسی
• علم
• نهج البلاغه
• اقتدار سیاسی