با همکاری مشترک دانشگاه پیام نور و انجمن علمی مطالعات نهج البلاغه ایران

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسنده

دانشار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

چکیده

صبر به مثابه یکی از مهم‌ترین ارزش‌های اخلاقی و به معنای  شکیبایی، آرام‌ گرفتن و بردباری در برابر حوادث و حبس و بازداشتن نفس از شکایت و جزع در مواجهه با مشکلات در قرآن و نهج‌البلاغه توصیه و سفارش شده است. صبر و بردباری به عنوان یکی از مؤلفه‌های مهم شخصیت انسان در روابط فردی و اجتماعی تأثیر سازنده‌ای دارد و علاوه بر عالمان دینی، توجه روانشناسان، دانشمندان علم اخلاق و تربیت را نیز به خود جلب کرده است. بر این اساس، سوال این پژوهش این است که کاربرد آموزه صبر در نهج‌البلاغه و قرآن کریم چه نسبتی دارند؟ این جستار با مطالعة  فرازهای مختلف بیانات حصرت علی (ع) درباره آموزة اخلاقی صبر نشان می‌دهد که همگی دیدگاه‌های حضرت با الهام و مستخرج از آموزه‌های قرآن کریم بوده‌اند. ارتباط صبر  با ایمان، صبر و پیامبران، صبر و پاداش اخروی، بیانگر ارتباط این آموزه با اصول عقاید یعنی توحید، نبوت و معاد است. از سوی دیگر صبر با آرامش روانی فرد و مراقبت انسان از افسردگی و سرخوردگی و نهایتاً پیروزی و موفقیت انسان ارتباط نزدیک و سازنده‌ای دارد.

کلیدواژه‌ها

Sirois, F. M., & Pychyl, T. A. (2017). Procrastination, stress, and chronic health   conditions: A temporal perspective. Journal of Behavioral Medicine, 40 (6), 1-12
Schnitker, S. A. (2012). An examination of patience and well-being. The Journal of Positive Psychology, 7 (4), 263-280.
Baumeister, R. F, & Vohs, K. D (2007). Self-regulation, ego depletion, and motivation. Social and Personality Psychology Compass, 1 (1), 115-128.
Porges, S.W. (2011) Polyvagal Theory: Neurophysiological Foundations of Emotions, Attachment, Communication, Self-Regulation. Norton, New York.