نوع مقاله : علمی - پژوهشی
نویسندگان
1 مدرس گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2 استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
3 مدرس گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه رازی،کرمانشاه، ایران
چکیده
امام علی (ع) در خطبهها، نامهها و حکمتها، رفتارهای فردی را با مسائل اجتماعی پیوند زده است و این روح حاکم بر نهجالبلاغه، آن را فراتر از یک کتاب دینی و بلکه در زمرة آثار انسانی- اجتماعی ماندگار قرار داده است. همین نکته سبب گشته است تا پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی و با رویکرد تطبیقی با اندیشه-های آنتونی گیدنز در زمینه ساختیابی و هویت، به خوانشی تازه از دینداری اجتماعی در نهج البلاغه دست یابد. نتیجه اینکه براساس تئوریهای گیدنز، آموزههای نهجالبلاغه نیز به مثابه یک متن دینی با روح اجتماعی، موضوع دینداری را یک فرایند پویا و سیّال قلمداد می-کند که در روابط متقابل فردی - اجتماعی تبلور مییابد که در آن، هم عاملیّت فردی و هم ساخت اجتماعی نقش محوری ایفا می کنند.
اما با این وجود، گیدنز با رویکرد کارکردگرایی، معنابخشی را از مهمترین کارکردهای دین دانسته است و آن را مختص به این دنیا میداند، ولی از دیدگاه نهج-البلاغه معنابخشی در این دنیا خلاصه نمیشود و آخرت را هم شامل میشود و این دنیا مقدمهای است برای جهان آخرت. نهجالبلاغه عامل اصلی دینورزی را در درون انسان جستجو میکند و آن نیاز فطری انسان به کمال و سعادت در دنیا و آخرت است، اما گیدنز نگاه تقلیل-گرایانه و بهرهورانه به دین دارد که در آن به دین در حد ابزاری برای ساماندهی زندگی مادی نگریسته میشود
کلیدواژهها
موضوعات
)