نوع مقاله : علمی - پژوهشی
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده
امروزه مسئلهي جامعهي مدني و «حقوق شهروندي» و مباحثي چون آزادي انديشه، يکساني و برابري، آزادي بيان، آموزشوپرورش رايگان، آزادي انتخاب محل اقامت، آزادي انتخاب کسبوکار و...، تبديل به شعار دهنپُرکني شده است که گروهها و نحلههاي مختلف آن را سر داده و در پارهاي از موارد بهعنوان ابزاري در راستاي ترويج افکار و انديشههاي خود و جذب تودههاي مردم از آن استفاده ميکنند. مؤسسات بينالمللي و سازمانهاي مردم مدار نيز به اين موضوع بسيار اهتمام ميدهند و بهمنظور گرم نگهداشتن بازار فکري خود، در پرداختن به آن از يکديگر سبقت ميگيرند. قدرتهاي شيطاني و مافياهاي سياسي نيز با ماسکهاي جذاب اما نياتي پليد، اين اهرم را براي تحقير مسلمانان و اجراي منويات شوم خود در ميان جوامع اسلامي بکار ميبرند. غافل از اينکه دين مبين اسلام، هزار و چهارصد سال قبل، در احکام و اصول اجتماعي خود اهتمام ويژهاي به اين موضوع داده و آيات فراواني از قرآن کريم و احاديث فراواني از رسول مکرم اسلام، ابعاد مختلف حقوق شهروندي را مورد واکاوي قرار داده است. سيرهي مطهر اهلبيت نيز نمونهي زندهاي از تأکيد بر اين حقوق ميباشد. دين مبين اسلام بسيار تلاش نموده است تا زندگي مملوّ از آسايش و آکنده از کرامت و سرشار از امنيت را براي انسان تأمين کند. اسلام حتي فراتر از حقوق بشر، براي حيوانات و گياهان نيز حقوقي را به رسميت شناخته است. اين جستار درصدد آن است تا در پرتو کلام گهربار امام علي(ع)، به روشي توصيفي- تحليلي موضوع جامعهي مدني و حقوق شهروندي را موردبررسي قرار دهد. يافته هاي تحقيق بيانگر آن است که مؤلفه هايي چون: برخورداري از نظام تأمين اجتماعي، داشتنِ رفاه و اقتصادي پويا، عدالت و برابري، آزادي در ابراز عقايد و انتخاب شغل، حق انتقاد و داشتن روحيهي کنشگري، حق برخورداری از امنیت و کرامت انسانی از مهمترين مصاديق حقوق شهروندي در حکمت ها و نامه های نهج البلاغه هستند.
کلیدواژهها
موضوعات
)