نوع مقاله : علمی - پژوهشی
نویسنده
دانش‌آموخته دکتری زبان و ادبیات عرب دانشگاه و استاد مدعو دانشگاه و مدرس حوزه علمیه خواهران یزد، ایران
چکیده
مکتب اقتصادی علوی، نظرات اقتصادی اسلامی نابی است که با رعایت معیارهایی، مردم را به کار و تلاش فرا می‌خواند و حاکمان را به حق‌محوری و کمال‌گرایی امر می‌کند. نمونه‌ای از این مکتب در نامه پنجاه و سوم نهج‌البلاغه که به عهدنامه مالک اشتر معروف شده، خلاصه شده است. حال مسأله این است که حاکم و دولت اسلامی در مکتب اقتصادی علوی، چه نقشی در توسعه پایدار دارد؟ امام علی (علیه‌السلام) در این عهدنامه راهکارهای ارزشمندی برای اصلاح اقتصادی و اجتماعی به حاکم جامعه ارائه می‌دهد. وی با امر کردن حاکمان خویش به حق محوری و کمال‌گرایی، دولت اسلامی را موظف به برنامه‌ریزی صحیح اقتصادی دانسته‌است. از دیدگاه این مکتب، حاکم وظیفه دارد رفاه و امنیت مردم را فراهم ساخته و ضمن برنامه‌ریزی برای ایجاد رونق اقتصادی، با فساد اقتصادی به مبارزه برخیزد. در مبارزه با فساد اقتصادی، حاکم باید با مفسدان به مبارزه برخاسته، از سوءاستفاده اطرافیان خویش ممانعت به عمل آورد و بدون ترحم بر مفسدان، فساد را ریشه‌کن نماید. نوشتار حاضر با بهره از روش توصیفی- تحلیلی به ترسیم نقش حاکم و حکومت در توسعه اقتصادی و اجتماعی از دیدگاه امام علی (علیه‌السلام) در عهدنامه مالک پرداخته و به این نتیجه رسیده که این عهدنامه در برگیرنده اصول مهم اقتصادی و اجتماعی است که تبعیت جوامع اسلامی از آن، زمینه‌ساز رسیدن به توسعه پایدار است.
کلیدواژه‌ها
)