نوع المستند : المجلة العلمية البحوثية
المؤلف
أستاذ، معهد العلوم الإنسانية والدراسات الثقافية، طهران، إيران
المستخلص
يُعدُّ الصبر من أهمّ القیم الأخلاقیّة، ویعني الاحتمال، والثبات، وکظم الغیظ، وحبس النفس عن الشكوى والجزع عند مواجهة الشدائد. وقد أوصى به القرآن الكریم ونهج البلاغة بشدّة. یُشكّل الصبر عاملاً مؤثّراً في بناء شخصیّة الإنسان على الصعیدین الفردي والاجتماعي، وقد حظي باهتمام not فقط علماء الدین، بل أيضًا علماء النفس، والفلاسفة الأخلاق، والمربّین. وبناءً على ذلك، یتساءل هذا البحث: ما هي العلاقة بین توظیف مبدأ الصبر في نهج البلاغة والقرآن الكریم؟ یُظهر هذا البحث، من خلال دراسة مقاطع مختلفة من كلمات الإمام عليّ (ع) حول القیمة الأخلاقیّة للصبر، أن جمیع وجهات نظره كانت مستوحاة ومستنبطة من تعالیم القرآن الكریم. إنّ علاقة الصبر بالإیمان، والصبر بالأنبیاء، والصبر بالثواب الأخروي، تُبیّن ارتباط هذا المبدأ بأصول العقائد: التوحید، والنبوّة، والمعاد. ومن ناحیة أخرى، فإنّ للصبر ارتباطاً وثیقاً وبنّاءً بالطمأنینة النفسیّة للفرد، وحمایتّه من الاكتئاب والإحباط، وفي النهایة بالنصر والنجاح.
الكلمات الرئيسية
عنوان المقالة [Persian]
مطالعة تطبیقی کاربست آموزه اخلاقی صبر در قرآن و نهج البلاغه
المؤلف [Persian]
- فروغ پارسا
دانشار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران
المستخلص [Persian]
صبر به مثابه یکی از مهم‌ترین ارزش‌های اخلاقی و به معنای شکیبایی، آرام گرفتن و بردباری در برابر حوادث و حبس و بازداشتن نفس از شکایت و جزع در مواجهه با مشکلات در قرآن و نهج‌البلاغه توصیه و سفارش شده است. صبر و بردباری به عنوان یکی از مؤلفه‌های مهم شخصیت انسان در روابط فردی و اجتماعی تأثیر سازنده‌ای دارد و علاوه بر عالمان دینی، توجه روانشناسان، دانشمندان علم اخلاق و تربیت را نیز به خود جلب کرده است. بر این اساس، سوال این پژوهش این است که کاربرد آموزه صبر در نهج‌البلاغه و قرآن کریم چه نسبتی دارند؟ این جستار با مطالعة فرازهای مختلف بیانات حصرت علی (ع) درباره آموزة اخلاقی صبر نشان می‌دهد که همگی دیدگاه‌های حضرت با الهام و مستخرج از آموزه‌های قرآن کریم بوده‌اند. ارتباط صبر با ایمان، صبر و پیامبران، صبر و پاداش اخروی، بیانگر ارتباط این آموزه با اصول عقاید یعنی توحید، نبوت و معاد است. از سوی دیگر صبر با آرامش روانی فرد و مراقبت انسان از افسردگی و سرخوردگی و نهایتاً پیروزی و موفقیت انسان ارتباط نزدیک و سازنده‌ای دارد.
الكلمات الرئيسية [Persian]
- قرآن
- نهج‌البلاغه
- صبر
- اخلاق
- اصول عقاید
)