نوع مقاله : علمی - پژوهشی
نویسنده
گروه معارف اسلامی دانشکده علوم و تحقیقات اسلامی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران
چکیده
پژوهش حاضر با هدف صورتبندی آموزه نبوت در گفتمان علوی و با تمرکز بر خطبه اول نهجالبلاغه انجام شده است. ضرورت این تحقیق از آنجا ناشی میشود که علیرغم جایگاه محوری نبوت در معرفت دینی و غنای خطبه اول، تحلیل جامع و به هم پیوسته از ابعاد گوناگون آن کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با بهرهگیری از منابع معتبر، به واکاوی محتوای خطبه اول بخش نبوت پرداخته است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که الگوی تبیین نبوت در گفتمان علوی بر سه بُعد بههمپیوسته استوار است. نخست، مبانی الهیاتی نبوت است که در چهار مرحله اصطفاء (گزینش هستیشناختی)، عقد میثاق و امانتداری رسالت (تأسیس مسیر ارتباط وحیانی و تعهد تبلیغ)؛ برانگیختگی (فعلیتبخشی تاریخی) و ختم نبوت (کمالبخشی تشریعی و استمرار جریان ولایی) صورتبندی میشود. دوم، بیان چالشهای معرفتی بشر است که به عنوان علل ضرورت بعثت شناسایی میگردد و شامل گسست از فطرت (تبدیل عهد الهی)، جهل مرکب نسبت به حق خدا و سلطه شیطانی است. سوم، راهبردهای جبرانی انبیاست که در سه لایه تذکری-فطری (احیای میثاق و تذکر نعمتها)، عقلی-احتجاجی (اتمام حجت و بیدارسازی عقل) و نشانهشناختی (نمایش آیات آفاقی و انفسی) ارائه میشود. این الگو با ایجاد پیوندی نظاممند میان مبانی، چالشها و راهبردها، چارچوبی برای نظریهپردازی در تعلیم و تربیت دینی و روششناسی تبلیغ در دنیای معاصر فراهم میآورد.
کلیدواژهها
موضوعات
)