نوع المستند : المجلة العلمية البحوثية

المؤلفون

1 طالب دكتوراه في الأدب العربي، جامعة عبادان آزاد، إيران

2 قسم اللغة العربية وآدابها، فرع أرفند الدولي، جامعة آزاد الإسلامية، عبادان، إيران

10.30473/anb.2026.73469.1437

المستخلص

إن الانزياح ظاهرة من ظواهر اللغة العربية منذ قديم . فاهتمت الدراسات النقدية والأدبية الحديثه بظاهرة الانزياح باعتبارهُ قضیه أساسية في تشکيل جماليات النصوص الأدبية،وبدوره يعتبر حدثاً لغوياً في تشکيل الکلام وصياغته، والکشف عن التحولات المختلفة للبنيتي الترکيبية والدلالیة في توترها الدائم بين السطحية الإبداعية والبنية العميقة المثالية، فأسلوب الانزياح إنتاج ابداعي ملازم دائماً للخطاب الأدبي. ونجد أنَّ حکم نهج البلاغه حافلة بصور الانزياح بکل فنونها الترکيبية والاستبدالية لوجود مفاهيم فاخرة وخالدة مخفية وراء تلک الحکم يجب اکتشافها وتطبيقها علی فن الإنزياح وبما أنَّ حکم نهج البلاغة حافلة بانواع الفنون الانزياحيه، فمن الاجحاف ان لا تدرس دراسة آکادمية لهذا نحاول من خلال هذا البحث أن نعالج ظاهرة الإنزیاح في حکم نهج البلاغة مرکزین علی فن الکنایة من الإنزیاح الإستبدالي . وقد یکون أهم ما یخرج به البحث أنَّ ظاهرة الانزیاح تتیح للناثر أو الشاعر آفاقاً واسعة یستطیع من خلالها التعبیر عن المضامین و الافکار و المعطیات بشکل واسع و ذلک ما ترآءَ لنا في حکم الإمام علي (علیه السلام).

الكلمات الرئيسية

الموضوعات الرئيسية

عنوان المقالة [Persian]

آشنایی زدایی درحکمت های نهج البلاغه نمونه فن کنایه

المؤلفون [Persian]

  • علی ناصری 1
  • محمد جواد اسماعیل غانمی 2
  • سهاد جادری 2

1 دانشجوی دکتری ادبیات عرب، دانشگاه آزاد آبادان، ایران

2 گروه زبان و ادبیات عربی،واحد بین المللی اروند،دانشگاه آزاد اسلامی ، آبادان ، ایران

المستخلص [Persian]

آشنایی زدایی از دوران باستان پدیده‌ای در زبان عربی بوده است. مطالعات انتقادی و ادبی مدرن بر پدیده جابجایی به عنوان یک مسئله اساسی در شکل‌گیری زیبایی‌شناسی متون ادبی تمرکز کرده‌اند. به نوبه خود، این پدیده یک رویداد زبانی در شکل‌گیری و تدوین گفتار محسوب می‌شود و دگرگونی‌های مختلف ساختارهای نحوی و معنایی را در تنش مداوم آنها بین سطحی‌بودن خلاق و ژرف‌ساخت ایده‌آل آشکار می‌کند. سبک آشنایی زدایی یک تولید خلاقانه است که همیشه با گفتمان ادبی همراه است. ما دریافتیم که سخنان نهج‌البلاغه پر از تصاویر آشنایی زدایی در تمام اشکال ترکیبی و جایگزینی آن است، به دلیل وجود مفاهیم مجلل و جاودانه پنهان در پشت این سخنان که باید کشف و در هنر آشنایی زدایی به کار گرفته شوند. از آنجایی که سخنان نهج‌البلاغه پر از انواع هنرهای آشنایی زدایی است، بی‌انصافی است که آنها را به صورت آکادمیک مطالعه نکنیم. بنابراین، از طریق این تحقیق، ما در پی مطالعه هنرهای مجاز، که یکی از هنرهای اصلی آشنایی زدایی جایگزینی در سبک معاصر خود محسوب می‌شود، و به کارگیری آن در سخنان امام علی (علیه السلام) هستیم. همه این موارد ما را بر آن داشته است تا این پدیده را بررسی کنیم، پژوهشی که شامل تعریف آن در علم بلاغت و زبان، کاربردهای آن و غیره، و زیرعنوان‌ها بر اساس رویکردی کاربردی باشد

الكلمات الرئيسية [Persian]

  • حکمت های نهج البلاغه
  • آشنایی زدایی
  • کنایه