نوع المستند : المجلة العلمية البحوثية
المؤلف
أستاذ، قسم علوم القرآن والحديث، جامعة أراك، إيران
المستخلص
التكفيرر والجماعات التكفيرية من أهم المشاكل التي یواجهها اليوم العالم الإسلامي إذ يعتبرون أن الحق معهم ومن لم یکن معهم أو لم یفکر مثلهم فهو کافر لابد من قتله أو التعامل معه بقسوة وشدة. الخوارج أول فرقة في الإسلام بادرت بتكفير المسلمین الآخرین و قد کفروا علی بن أبی طالب(ع) و أصحابه لقبولهم التحکیم الذي إعتبروه من الذنوب الكبيرة التي لا تغفر أبدا. تبحث هذه الدراسة للإجابة علی السئوال التالي: ما هي السبل الأمثل للتعامل مع فكرة التكفير و الخروج عن الدين من منظور نهج البلاغة؟ المنهج المتبع في البحث هو منهج التحليلي- الوصفي و من النتائج التي وصلت إليها الدراسة أن تعامل الإمام علي(ع) مع هذه الفرقة تمت حسب الخطبة رقم 127 و رسالة رقم 77 من نهج البلاغة هو الرجوع إلى سنة الرسول محمد(ص).فقد ذكر الإمام علي (ع) في الخطبة والرسالة المذكورتين أمثلة من حياة النبي (ص) وسنته، و قد ذكر(ع) بعض النماذج من سيرة الرسول(ص) بأنه صلى علی جثمان الشخص الزاني المحصنة و أخذ قصاص المقتول من القاتل ، و تقسيم ميراث القاتل بين أهله، و قطع يد السارق و إعطائه حقوقه من بيت المال المسلمين، كل هذه الذنوب الكبيرة التي إرتكبها البعض من المسلمين لم يخرجهم من دائرة الإسلام و لم يكفروا، وهذه الرأفة والرحمة لأمير المؤمنين علي(ع) أدت إلى إنفصال عدد كبير من فرقة الخوارج. يحتاج العالم الإسلامي اليوم إلى مکافحة الأسس و المبادئ لفكرة التكفير أكثر مما يحتاج إلى الهجوم العسكري و إن كان مفيدا في وقته و زمانه و إن لم يتم التصدي للمبادئ سنرى يوميا نشوء الجماعات التكفيرية أمثال الوهابية و بوكوحرام والقاعدة وطالبان و داعش. الغاية من كتابة هذا البحث هو الوصول إلى الحل الذي قدمه لنا أميرالمؤمنين(ع).
الكلمات الرئيسية
الموضوعات الرئيسية
عنوان المقالة [Persian]
نقش سنت در تکفیرزدایی خوارج از منظر نهج البلاغه
المؤلف [Persian]
- علی حسن بیگی
استاد گروه علوم قرآن و حدیث،دانشگاه اراک ایران
المستخلص [Persian]
یکی از مهم‌ترین مشکلات دنیای اسلام، اندیشه تکفیر و گروه‌های تکفیری است؛ زیرا آنان باورها و اعتقادات خویشتن را برحق دانسته و کسانی که مثل آنان نمی‌اندیشند، کافر تلقی کرده و با خشونت تمام با آنان برخورد می‌کنند. خوارج اولین فرقه‌ای است که به تکفیر مسلمانان و اهل قبله مبادرت کردند. آنان امام علی(ع) و یاران او را به دلیل پذیرفتن حکمیت که از نظر خوارج گناه کبیره بود، کافر تلقی کردند. پرسش این نوشتار این است که راه برخورد با انديشه تكفير و خارجي‌گري بر اساس راهکار امام علی(ع) چیست؟ نگارنده با استفاده از روش توصیفی -تحلیلی به این نتیجه رسید که راهکار علمی امام علی(ع) بر طبق خطبه 127 و نامه 77 نهج‌البلاغه، عبارت است از ارجاع به سنت پیامبر(ص). امام علي(ع) طبق خطبه و نامه مذكور با ارائه نمونه‌هایی از سیره و سنت پیامبر(ص) از قبیل نماز میت خواندن پیامبر(ص) بر جنازه شخصی که زنای محصنه کرده، اعدام قاتل از سوی پیامبر(ص) و تحویل دادن ارثیه قاتل به ورثه‌اش، قطع کردن دست سارق از سوی پیامبر(ص) و همچنین بهره‌مند کردن او از بیت‌المال که همگی گویای این است که ارتکاب گناه کبیره از سوی یک مسلمان سبب کفر او نمی‌شود. مواجهه علمي و مدارای امام علي (ع) با خوارج، سبب شد که بسیاری از آنان از لشکر خویش جدا شدند. قابل یادآوری است. تا خاستگاه فکریِ تکفیر، بازنگری و ارزیابی نشود، دنیای اسلام هر روز شاهد ظهور گروه‌هایی از قبیل وَهّابی، بوکو حرام، القاعده، طالبان و داعش می‌باشد. گرچه مقابله نظامی با تکفیری‌ها گاهی لازم است امّا علاج قطعی نیست؛ زیرا با وجود خاستگاه فعال، بازتولید این گروه‌ها ادامه خواهد داشت. هدف نگارنده از نگارش این نوشتار تأکید بر نکته مذکور است.
الكلمات الرئيسية [Persian]
- سنت پیامبر(ص)
- نهج البلاغه
- تکفیرزدایی
- خوارج
)