نوع المستند : المجلة العلمية البحوثية

المؤلفون

1 محاضر في القانون الدولي، جامعة العلامة الطباطبائي، طهران، إيران

2 ستادیار ، فقه مقارن و مبانی حقوق اسلامی ، پژوهشکده زنان، دانشگاه الزهرا س، تهران،ایران

المستخلص

إنّ الاهتمام بمسألة التربية الروحية والعوامل المؤثرة فيها یُعَدُّ من القضايا الحيوية في مجال التربية. والحقيقة أنه في السنوات الأخيرة، وبسبب إهمال هذه المكوّنات، وخاصة إهمال "حق الكرامة الإنسانية"، لحق ضرر جسيم بالصحة النفسية للمجتمع والأفراد. ولذلك، فإن الاهتمام بالكرامة الإنسانية له أهمية خاصة في تعزيز وحماية الصحة الروحية للإنسان. والسؤال الذي يتناوله هذا المقال هو: ما هو وضع "حق كرامة الإنسان" كأحد مكوِّنات الصحة الروحية في الحكومة العلوية؟ للإجابة على هذا السؤال، تمت كتابة هذا المقال بالمنهج الوصفي التحليلي وباستخدام المصادر المكتبية والإسلامية، انطلاقا من أنّ الإمام علي (ع) يحترم حق الكرامة الإنسانية ويؤكد في تصريحاته وأقواله على هذا الحق الأساسي للإنسان من خلال الإشارة إلى أنّ الله سبحانه وتعالی خلق الإنسان حراً طلیقاً. کما أن هذا الإمام الكريم كان يحترم في حياته العملية حق الكرامة الإنسانية ليس تجاه أصدقائه فحسب، بل تجاه أعدائه أيضاً.

الكلمات الرئيسية

الموضوعات الرئيسية

عنوان المقالة [Persian]

مطالعه‌ای بر کرامت انسانی به‌عنوان حق بنیادین بشری در حکومت علوی (ع)

المؤلفون [Persian]

  • یاسر امین الرعایا 1
  • لیلا ثمنی 2

1 مدرس دانشگاه ، حقوق بین الملل ،دانشگاه علامه طباطبایی ، تهران ، ایران

2 الأستاذة المساعدة في الفقه المعاصر وأصول الشريعة الإسلامية، معهد أبحاث المرأة، جامعة الزهراء (س)، طهران، إيران

المستخلص [Persian]

یکی از موضوعات حیاتی در حوزه تعلیم و تربیت، توجه به مسئله تربیت معنوی و مؤلفه‌های مؤثر بر آن است. واقعیت این است که در سال‌های اخیر، به دلیل غفلت از این مولفه‌ها، به‌ویژه حق بر کرامت انسانی، آسیب‌های جدی به سلامت روانی جامعه و افراد وارد گردیده است. از این رو، در ترویج و صیانت از سلامت معنوی انسان، توجه به کرامت انسانی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشد. پرسشی که مقاله پیش‏رو به آن می‌پردازد، این است که حق کرامت انسانی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های سلامت معنوی در حکومت علوی (ع) از چه جایگاهی برخوردار بوده است؟ در پاسخ به این پرسش، نوشتار حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و منابع اسلامی صورت گرفته و بر این فرض استوار است که امام علی (ع) در بیانات خود، ضمن احترام به‌حق کرامت انسانی، بر این حق بنیادین انسان‌ها با استناد به آزادگی و حریت آن‌ها تأکید می‌ورزد. همچنین، استدلال می‌شود که این امام بزرگوار در سیره عملی خود، رعایت حق کرامت انسانی را نه‌تنها نسبت به دوستان بلکه نسبت به دشمنان خود نیز رعایت می‏نمودند.

الكلمات الرئيسية [Persian]

  • کرامت انسانی
  • سلامت معنوی
  • امیرالمؤمنین
  • حکومت علوی
  1. ابوالقاسمی، محمد؛ (1391)؛ مفهوم شناسی سلامت معنوی و گستره آن در نگرش دینی، اخلاق پزشکی،شماره 20.
  2. آشتياني ، محمد رضا ، امامي ، محمدجعفر ، (1379)ترجمه‏گوياوشرح‏فشرده‏اى‏برنهج‏البلاغه ، زيرنظرِ ناصرمکارم شيرازي ، جلد سوم، چاپ دوازدهم ، مدرسة الإمام علي بن أبي‏طالب (ع)، قم
  3. بحرانی ، میثم ابن علی ابن میثم ، (1374)ترجمه‏ شرح‏ نهج‏ البلاغه (ابن‏ميثم)، مترجم: محمد رضا عطایی ، جلد پنجم ، چاپ اول ، بنیاد پژوهشهای اسلامی‌آستان قدس رضوی ، مشهد
  4. بحرانی ، میثم ابن علی ابن میثم ، (1375)ترجمه ‏شرح‏ نهج‏البلاغه (ابن‏ميثم)، مترجم: حبیب الله روحانی، جلد چهارم، چاپ اول ، بنیاد پژوهشهای اسلامی‌آستان قدس رضوی ، مشهد
  5. جعفرى ، محمد تقى ، (1375)ترجمه ‏و تفسيرنهج‏البلاغه ، جلد بيست و چهارم ، چاپ سوم ، دفتر نشر فرهنگ اسلامی‌،  تهران
  6. جعفری ، محمد تقی ،(1385)حقوق جهانی بشر ، چاپ اول ، مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری ، تهران
  7. جعفری، محمد تقی، (1377)ترجمه ‏و تفسير نهج ‏البلاغه، جلد بیست و یکم، چاپ چهارم ، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، تهران
  8. جوادي آملي، عبدالله ، (1369)کرامت در قرآن، چاپ سوم، مرکز نشر فرهنگي رجاء، تهران
  9. چناری ، مهین ، کاظمی‌زاده ، زهرا ،(1394)جایگاه سلامت معنوی در سبک زندگی اسلامی‌، دومین کنفرانس بین المللی روانشناسی،علوم تربیتی و سبک زندگی
  10. حسینی خواه، علی، (1397) ، واکاوی و تبیین تربیت معنوی و نگاهی اجمالی به عناصر برنامه درسی در آن ساحت، فصلنامه علمی‌پژوهشی تدریس پژوهی، سال ششم، شماره سوم، پاییز
  11. راغبی ، محمد علی ، مهریزی ، محسن ، (1395)تبیین نقش توجه به کرامت انسانی در افزایش معنویت ، پژوهغهای اخلاقی–سال هفتم–شماره دو
  12. صفائي، سيد حسين، (1370)حقوق بشر در اسلام و اعلاميه جهاني حقوق بشر، نشریه: نشریه دانشکده حقوق و علوم سیاسی ، شماره 27
  13. طالقانی، محمود، (1374)پرتوى‏ازنهج‏البلاغه ، چاپ دوم ، سازمان چاپ وانتشارات وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی‌، تهران
  14. عباسی‌، محمود و همکاران، (1391)تعریف مفهومی‌و عملیاتی‌سازی سلامت معنوی، یک مطالعه روش‌شناختی، فصلنامه اخلاق پزشکی، سال ششم، شماره بیستم
  15. عمادالدين باقي ، روزنامه اعتماد، شماره 1962 به تاريخ 6/3/88 .
  16. عمید زنجانی ، عباسعلی ، (1374)مبانی اندیشه سیاسی در اسلام ، مؤسسه فرهنگی اندیشه ، تهران
  17. عمید زنجانی ، عباسعلی ، (1384)مبانی حقوق عمومی‌دراسلام ، جلد هفتم ، چاپ اول ، انتشارات امیر کبیر، تهران
  18. فولادوند ، محمد مهدی ، (1398 )، ترجمه قرآن کریم ، پیام عدالت
  19. کریمی، عبدالعظیم، (1388)؛ «راز و راه سلامت معنوی»، فصل‌نامه پژوهش‌های تربیت اسلامی، 14.
  20. گرجی پور ، ضرغام ، ابطحی ، علیرضا ، (1393)دانش سیاسي امام علي (ع) و مقایسه آن با قانون اساسي جمهوري ایران ، دو فصلنامه حقوق بشر اسلامی ، سال سوم، شماره ششم، بهار و تابستان
21.          نظری، عبداللطیف، روز جهانی حقوق بشر، پايگاه حوزه، http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?id=34600.

1- مغنیه ، محمد جواد ، (1358)في‏ظلال‏ نهج‏البلاغة ،الجزءالثالث ، الطبه الثالثه ، دارالعلم الملایین، بیروت

2-‌هاشمی‌خوئی، میرزا حبیب الله ،(1358)منهاج ‏البراعة في‏ شرح ‏نهج‏ البلاغة(الخوئي)، الجزء الثالث ، الطبعه الرابعه ، مکتبه الإسلامیه ، تهران