نوع المستند : المجلة العلمية البحوثية
المؤلفون
1 أستاذ مشارک في قسم اللغة العربیة وآدابها بجامعة بيام نور، طهران، إيران
2 طالب دكتوراه في علوم ومعارف نهج البلاغة، جامعة ميبد، ميبد، إيران
المستخلص
نهجالبلاغه و حکم‌العطائیه دو کتاب تاثیر گذار نزد بزرگان اهل ادب هستند تا جائی که توجه بسياري از انديشمندان را به خود جلب نموده و بسیاری از نویسندگان جهت ارتقاء ارزش ادبی ومعنوی آثار خود سخنان حکمت آمیز این دو کتاب را در لابه‌لای نوشته های خود گنجاندهاند؛ چرا که صاحبان این دو اثر یعنی امام علی(ع) و ابن عطاء الله اسکندری، سخنان خود را از سوئی آکنده از مفاهیم ارزندة اخلاقی و تربیتی نموده و از سوی دیگر گفتار خود را در قالبهای زیبای بلاغی وزبانی ریخته تا جذابیت وبداعت آنها دوچندان گردد، موسیقی آوائی حکم این دو کتاب به گونه ای است که افزون بر گوشنوازي، جلب اذهان و افكار مخاطبان، امكان اسـتنباط معاني و مفاهيم حکمتها را به شکل بسیار زیبائی فراهم كنند هدف این نوشتار آن بود تا با تحلیل برخی از مولفه های آواشناسی در این دو کتاب، ارتباط اصوات پربسامد بر معنا و زیبا بخشی دیگر جنبه های بلاغی در هر دو اثر نشان داده شود که البته با بررسی و مقایسه ی پاره ای از حکم این دو کتاب می توان دریافت که گرچه در هردو بکارگیری جهات آواشناسی یاد شده به ویژه ارتباط آوای الفاظ و معنا، زیبائی و ملاحت کلام دو چندان گردیده است
الكلمات الرئيسية
الموضوعات الرئيسية
عنوان المقالة [Persian]
مقایسه و تحلیل آواشناسی حکمت‌های مشترک نهج البلاغه و حکم العطائیه
المؤلفون [Persian]
- فاروق نعمتی 1
- مظهر نعمتی 2
1 دانشيار گروه زبان و ادبيات عربي دانشگاه پيام نور، تهران، ايران
2 دانشجوي دکتراي علوم و معارف نهجالبلاغه، دانشگاه ميبد، ميبد، ايران
المستخلص [Persian]
نهجالبلاغه و "حکم العطائيه" دو کتاب تاثير گذار نزد بزرگان اهل ادب هستند؛ تا جائي که توجّه بسياري از انديشمندان را به خود جلب نموده و بسياري از نويسندگان جهت ارتقاء ارزش ادبي و معنوي آثار خود، سخنان حکمت آميز اين دو کتاب را در لابهلاي نوشت هاي خود گنجاندهاند؛ چرا که صاحبان اين دو اثر يعني امام علي (ع) و ابن عطاء الله اسکندري، سخنان خود را از سوئي آکنده از مفاهيم ارزندة اخلاقي و تربيتي نموده، و از سوي ديگر گفتار خود را در قالبهاي زيباي بلاغي و زباني ريخته تا جذابيت و بداعت آنها دوچندان گردد. موسيقي آوائي حکمتهاي اين دو کتاب، به گونهاي است که افزون بر گوشنوازي، جلب اذهان و افكار مخاطبان، امكان اسـتنباط معاني و مفاهيم حکمتها را به شکل بسيار زيبائي فراهم آورده است. هدف اين جستار آن است تا به روش تحليلي- توصيفي و با تکيه بر برخي حکمتهاي مشابه در نهجالبلاغه و حکمتهاي العطائيه، ضمن تحليل برخي از مؤلفههاي آواشناسي در اين دو کتاب، ارتباط اصوات پربسامد بر معنا و زيبابخشي ديگر جنبههاي بلاغي در هر دو اثر را نشان دهد؛ که البته با بررسي و مقايسة پارهاي از حکمتهاي اين دو کتاب، ميتوان دريافت که گرچه در هر دو، بکارگيري جهات آواشناسي ياد شده، به ويژه ارتباط آواي الفاظ و معنا، زيبائي و ملاحت کلام را دو چندان نموده است؛ اما تفوق بهرة زيبائي- بلاغي به ويژه جناس در نهجالبلاغه، به نسبت حکم العطائيه کاملا هويداست؛ و اين سبب التذاذ شنونده شده و روح و جان او را به تسخير خود درميآورد. گرچه بکارگيري واژگان بليغتر و اصوات کارآمدتر در ارتباط با معنا و چينش بهتر کلمات در کنار هم و استفاده از لغات فصيحتر در نهج البلاغه را هم بايد به برتريهاي قبلي افزود.
الكلمات الرئيسية [Persian]
- امام علي (ع)
- نهج البلاغه
- آواشناسي
- بلاغت
- حکمت هاي العطائيه
)