نوع المستند : المجلة العلمية البحوثية

المؤلف

كلية الهیات والمعارف الإسلامیة- جامعة ميبد – قسم علوم القرآن والحديث

10.30473/anb.2026.73501.1440

المستخلص

أدات التشیبه في علم البلاغة هي نفس الحروف المشبّهة بالفعل في علم النحو، ومن خلال مقارنتها في النّص، يمكن فهم معنى المتحدث بشكل أفضل وکذلك يمكن تقديم تفسير أفضل. بما أنّ کثیراَ لأعمال الأدبية واللغوية والتفسيرية القيّمة كُتبت باللغتين الفارسية والعربية فيبدو من اللازم إجراء بحث نحوي ولغوي وبنیویة لفهم الفروق الدقيقة في معنى كلّ حرف من الحروف التي يكون لمعرفتها دورٌ کثیر في تفسير أدقّ وفهم أفضل ومنها دراسة "کأنّ" فی نصوص من نهج‌البلاغة التي نجدها بطرق مختلفة من"کأنّ، كأنّما، كأنّا، كأنّي، فكأنّي" حوالي 32 مرة، وبحسب الحالات المذكورة فإنّ لها أسلوب خاص يستخدم بهياكل مختلفة في معاني التوبيخ والتشبيه والمشابهة والمقارنة والتقريب والشك وفقًا للكلمات المجاورة والترتيب اللفظي فيها، فمن الممكن الحصول على کلمات بديلة أو بشكل أوضح، عدة مفاهيم أخری في أسلوب الکلام الذي یحتوی علیها. وتشیر دراسة الحالة هذه التي تمّ إجراؤها بمنهج وصفي تحليلي إلى أنّ الفحص لهذه الكلمة علی ضوء نظریة جکندوف اللغوية يمكن إنشاء ترجمة أکثرحداثة وتفاسیر أفضل بالنسبة إلی الماضي في هذا الشأن.

الكلمات الرئيسية

الموضوعات الرئيسية

عنوان المقالة [Persian]

کاربست معناشناسی مفهومی از واژه "کأنّ" در نهج‌البلاغه با رویکرد نظریه ری‌جکندوف

المؤلف [Persian]

  • seyyed Mohamad Mousavi Bafrouei

كلية الهیات والمعارف الإسلامیة- جامعة ميبد – قسم علوم القرآن والحديث

المستخلص [Persian]

"کأنّ"از حروف معانی در گروه اسم‌های مشبهة بالفعلی است که دركلطایف و دقایق معنایی آن در شناخت هر چه بیشتر در تفسیر متن ضروری است. این کلمه در نهج‌البلاغه به صورت‌های کأنّ، کأنّما، کأنّا، کأنّی و فکأنّی در حدود 32 مرتبه آمده‌ که با توجه به موارد یادشده، ترجمه‌های خاصی را در معنا دارا شده‌ است . این کلمه با ساختار‌های مختلف در متون یادشده در معانی توبیخ، تشبیه، مشابهت، استدراک، تحقیق، تقریب و شكو تردید به کار رفته‌ و با توجه به کلمات همنشین خود می‌تواند دلالت‌های مفهومی متعددی با استفاده از مدل زبانی جکندوف داشته ‌باشد که شامل رویداد، وضع، مسیر، مکان، ویژگی و مقدار است.یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که واژه کأنّ دارای معانی مختلفی در نقش‌های ارجاعی و عاطفی از ترجمه است که هریكبا توجه به نظریه مذکور قابلیت تفسیر معنایی مخصوص به خود را دارد. نتیجه این تحقیق هم که به صورت موردی و با روش توصیفی تحلیلی انجام شده، حکایت از آن دارد که بررسی ترجمه این کلمه از نظر سبکی، معنایی و مفهومی می‌تواند با توجه به اولیه‌های معنایی ارائه شده توسط ‌جکندوف خط حائل قطعی مبنی بر محدودیت در ترجمه تشبیهی آن وجود نداشته باشد بلکه می توان از این طریق ترجمان جدیدتر و بهتری از متن را ارائه نمود.

الكلمات الرئيسية [Persian]

  • نهج‌البلاغه
  • کأنّ
  • معناشناسی مفهومی
  • نظریه جکندوف