نوع المستند : المجلة العلمية البحوثية
المؤلفون
1 استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه بین المللی امام رضا علیه السلام، مشهد، ایران.
2 طالب ماجستير في دراسات نهج البلاغة (تخصص: الاجتماعي والسياسي والقانون العام)، جامعة الإمام الرضا علیه السلام الدولية، مشهد، إيران.
المستخلص
في الظروف الراهنة التي تواجه فيها المجتمعات الإسلامية تحديات الهوية والسلوكية المعقدة، تكتسب التفرقة بين نمط الحياة القائم على الإيمان الأصيل والسوك المنافق أهمية خاصة. يتناول هذا البحث، بمنهج تحليلي مقارن، ثنائية "الحياة الإيمانية" و"الحياة المنافقة" في فكر وسيرة الإمام علي(ع) استنادًا إلى النصوص المعتمدة، ولا سيما نهج البلاغة. يدور السؤال البحثي الرئيس حول تحديد المقومات المميزة لهذين النمطين من الحياة وكيفية قياسهما في المجتمع المعاصر. وتكمن حداثة هذا البحث في ثلاثة محاور: "المنهج المقارن"، و"تحليل الآثار الاجتماعية"، و"الاهتمام بالجوانب التطبيقية". ويعتمد منهج البحث على التحليل النوعي لمحتوى أحاديث الإمام(ع)، بالتركيز على الخطب والرسائل والحكم في نهج البلاغة، والاستناد إلى الشروح والتفسيرات ذات الصلة. وتشير النتائج إلى أن هذين النمطين من الوجود يتعارضان تمامًا في الأبعاد المعرفية والأخلاقية والسلوكية والاجتماعية. تقوم الحياة الإيمانية على العلم، والتكامل السلوكي، ومحورية الحق، والسلم، والثبات، في حين تتميز الحياة المنافقة بسمات مثل الإضلال، وازدواجية القول والعمل، ومزج الحق بالباطل، وإثارة الفرقة، واللااستقرار. تقدم هذه الدراسة إطارًا نظريًا تطبيقيًا للتخطيط الثقافي والتربوي بهدف تعزيز مقومات الإيمان ومواجهة ظاهرة النفاق.
الكلمات الرئيسية
عنوان المقالة [Persian]
تحلیل دوگانه «زیست مؤمنانه-منافقانه» در سیره و تعالیم امام علی علیه‌السلام
المؤلفون [Persian]
- نعمت الله فیروزی 1
- فائزه زمانی نیشابور 2
1 Department of Theology and Islamic Studies, Imam Reza International University, Mashhad, Iran.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد نهج البلاغه(گرایش اجتماعی، سیاسی وحقوق عمومی)، دانشگاه بین المللی امام رضا علیه السلام، مشهد، ایران.
المستخلص [Persian]
در شرایط کنونی که جوامع اسلامی با چالش‌های هویتی و رفتاری پیچیده‌ای مواجه هستند، تمایز میان سبک زندگی مبتنی بر ایمان اصیل و رفتارهای منافقانه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این پژوهش با رویکردی تحلیلی-تطبیقی به بررسی دوگانه «زیست مؤمنانه» و «زیست منافقانه» در اندیشه و سیره امام علی علیه‌السلام بر پایه متون معتبر به‌ویژه نهج‌البلاغه می‌پردازد. سؤال اصلی تحقیق حول شناسایی مؤلفه‌های تمایزدهنده این دو سبک زندگی و چگونگی سنجش آن‌ها در جامعه معاصر می‌چرخد. نوآوری این پژوهش در سه محور «رویکرد مقایسه‌ای»، «تحلیل اجتماعی آثار» و «توجه به جنبه‌های کاربردی» آن است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی احادیث حضرت با تمرکز بر خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های نهج‌البلاغه و با استناد به تفاسیر و شروح مرتبط است. یافته‌ها نشان می‌دهد که این دو گونه زیست در ابعاد شناختی، اخلاقی، رفتاری و اجتماعی در تقابل کامل قرار دارند. زیست مؤمنانه بر پایه آگاهی، انسجام رفتاری، حق‌محوری، صلح‌طلبی و ثبات قدم استوار است، درحالی‌که زیست منافقانه با ویژگی‌هایی چون گمراه‌سازی، دوگانگی گفتار و عمل، اختلاط حق و باطل، اختلاف‌افکنی و بی‌ثباتی شناخته می‌شود. این پژوهش چارچوبی نظری-کاربردی برای برنامه‌ریزی فرهنگی و تربیتی در جهت تقویت مؤلفه‌های ایمانی و مقابله با پدیده نفاق ارائه می‌دهد.
الكلمات الرئيسية [Persian]
- امام علی علیه‌السلام
- نهج‌البلاغه
- سبک زندگی
- زیست مؤمنانه
- زیست منافقانه
)