نوع المستند : المجلة العلمية البحوثية

المؤلفون

• زینب رهبری ¹
• یعقوب زمانی ²
• علی اقبالی ³

¹ دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم انسانی و تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، ایران

² دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه تبریز، ایران

³ استادیار گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

المستخلص

نهج‌البلاغه سرشار از مباحثی است که توجه ویژه‌ای به مفاهیم انسانی و اخلاقی دارد. تطبیق آموزه‌های نهج‌البلاغه با یافته‌های روان‌شناسی، به ویژه در زمینه خودتنظیمی هیجانی، موضوعی ارزشمند و راهگشا در تقویت پیوند میان معارف دینی و علوم انسانی نوین است. هدف این پژوهش بررسی دقیق نقش صبر در خطبه‌ها، نامه ها و حکمت های نهج‌البلاغه به‌عنوان یک راهبرد عملی و کارآمد برای مدیریت هیجان‌های منفی و حفظ تعادل روانی است. این مطالعه با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوا به استخراج و تحلیل مطالب پرداخته و مفهوم صبر را به‌مثابه عاملی کلیدی در فرآیند خودتنظیمی هیجانی و هدایت رفتار واکاوی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد آموزه‌های نهج‌البلاغه درباره صبر در مدیریت هیجاناتی چون خشم، ناامیدی و اضطراب، در حوزه‌های شخصی، اجتماعی، سیاسی، عبادی و معنوی، همسو با مباحث روان‌شناسی معاصر است و بر کنترل واکنش‌های هیجانی و هدایت رفتار در مسیر صحیح تأکید دارد. بر این اساس، صبر علاوه بر ارتقای سلامت روانی و تقویت خودتنظیمی هیجانی، دارای کارکردهای تربیتی و اخلاقی نیز در آموزه‌های امام علی (ع) است.

الكلمات الرئيسية

• نهج‌البلاغه
• صبر
• خودتنظیمی
• هیجان
• روان‌شناسی دین

الموضوعات الرئيسية

• معارف علوی متخذ از نهج البلاغه

عنوان المقالة [Persian]

Emotional Self-Regulation in Nahj-ul-Balaghah :An Analysis of Patience Components in Selected Sermons

المؤلفون [Persian]

• zeynab rahbari ¹
• yagoub zamani ²
• ali eghbali ³

¹ Master's student in Educational Psychology, Faculty of Humanities and Education, Islamic Azad University, Tabriz Branch, Iran

² PhD student in Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Faculty of Theology and Islamic Sciences, University of Tabriz, Iran

³ Assistant Professor, Department of Psychology and Counseling Education, Farhangian University, Tehran, Iran

المستخلص [Persian]

Nahj-ul-Balaghah is rich in discussions that pay special attention to human and ethical concepts. Aligning the teachings of Nahj-ul-Balaghah with psychological findings—particularly in the field of emotional self-regulation—is a valuable and insightful endeavor that strengthens the link between religious knowledge and modern humanities. The aim of this study is to examine the role of patience in the sermons, letters, and aphorisms of Nahj-ul-Balaghah as a practical and effective strategy for managing negative emotions and maintaining psychological balance. Using the content-analysis method, the study extracts and analyzes relevant passages and investigates the concept of patience as a key factor in the process of emotional regulation and behavioral guidance. The findings indicate that the teachings of Nahj al-Balagha on patience—regarding the management of emotions such as anger, despair, and anxiety in personal, social, political, devotional, and spiritual domains—are aligned with contemporary psychological discussions. These eachings emphasize controlling emotional reactions and guiding behavior along the right path. Accordingly, patience, in addition to promoting mental health and enhancing emotional self-regulation, also holds educational and moral functions in the teachings of Imam Ali (AS).

الكلمات الرئيسية [Persian]

• Nahj al-Balagha
• patience
• self-regulation
• emotion
• psychology of religion