نوع المستند : علمی - تخصصی

المؤلفون

1 قسم اللغة العربیة و آدابها/ کلیة الآداب/ جامعة یزد

2 کلیة اللغة و الآداب/ جامعة یزد

3 قسم اللغة العربیة/جامعة اصفهان

المستخلص

یأتي إسم التفضیل لیدلّ علی اشتراک صفةٍ في شیئین مع زیادة تلک الصفة في أحدهماو استعمل بنفس المعنی أی التفاضل بین أمرین أو أکثر فی کثیر من الحکم؛ ولکن هناک شواهد تدلّ علی خروج إسم التفضیل عن معناه الأصلی في حِکمَ نهج البلاغة. الأمر الذي یجعلنا، نلتفت إلی بنیتة النحویة المختلفة إلی جانب الاهتمام بالتفاضل الموجود في صیغة «أفعل» أو استخدام مصدر الفعل المفضّل به تمییزاً لصِیغ«أشدّ، أکثر، أقلّ». لأنّه قد یکون في الجملة التفضیلیة «إسم نکرة» مع «من» أو یضاف إسم التفضیل إلی «نکرة» أو «معرفة» أو یقترن مع «الـ» فیرد إسم التفضیل في هذه الأحوال عاریا عن معنی التفضیل و یتضمن معنی الصفة. فیأتی دور البنیة مهمّا لکشف معنی صیغة«أفعل» في سیاقاتها المختلفة، و فهم مقصود صاحب الکلام من استعمالها. یوم هذا البحث بالأسلوب التحلیلي-الوصفي، بدراسة قواعد إسم التفضیل و أحواله في عشر حکم نهج البلاغة، ثمّ نقدها نقداً بنیویاً و دلالیاً وبیان أثرها في التراجم الموجودة للحِکَم.

الكلمات الرئيسية

الموضوعات الرئيسية

عنوان المقالة [Persian]

تحلیل ساختاری ومعنایی اسم تفضیل درحکمتهای نهج البلاغه ونمود آن درترجمه(مطالعه موردی 10 حکمت)

المؤلفون [Persian]

  • فاطمه قادری 1
  • لیلا قنبری 2
  • رضا نجفی 3

1 گروه عربی/ دانشگاه یزد

2 دانشکده زبان و ادبیات/ دانشگاه یزد

3 گروه عربی دانشگاه اصفهان

المستخلص [Persian]

اسم تفضیل برای بیان اشتراک دوچیز دریک صفت همراه با زیادی این صفت دریکی ازاین دو می‌باشد. این اسم در حکمتهای نهج البلاغه در موارد زیادی در اصل و باب خودش یعنی برتری بین دوچیز یا بیشتر به کاررفته است اما موارد دیگری نیز وجود دارد که درغیر معنای خودش به کاررفته و برای تحلیل کارکرد آن، علاوه بر مدّ نظر قرار دادن این نکته که اسم تفضیل مورد بحث از اسم تفضیل‌هایی است که خود ازفعل مورد مفاضله بر وزن «أفعل» ساخته شده و یا اسلوب تفضیلی ترکیبی است که با به کارگیری یکی از الفاظ اشد، أکثر، أقل و..... به همراه مصدر فعل مورد نظر در قالب تمییز آورده شده؛ باید به ساختار نحوی متفاوت هر کاربرد توجّه داشت؛ اینکه کلامی که در آن اسم تفضیل نکره و همراه با «مِن» تفضیلیه به کار گرفته شده باشد؛ یا به اسمی نکره یا معرفه اضافه شده و یا اسم تفضیل با« ال» آورده شود که دراین صورت اغلب به عنوان صفت برای اسم قبل ازخودآورده می شود و به نظر می رسد معنای تفضیلی خودرا نداشته باشد که نگاه ساختارگرایانه به کاربرد اسم تفضیل در هریک از وجوه فوق، یکی از مهمترین راه‌ها برای کشف معنای مورد نظر صاحب سخن است. این پژوهش برآنست ضمن بیان قواعد مربوط به اسم تفضیل وحالات مختلف آن به بررسی موردی برخی حکمتها پرداخته وباتوجه به تحلیل ساختاری ومعنایی اسم تفضیل ، نمود آن درترجمه این حکتها رابیان کند وبه نقد وبررسی ترجمه ها نیز بپردازد.

الكلمات الرئيسية [Persian]

  • اسم تفضیل
  • حکمتها
  • ساختارشناسی
  • معناشناسی
  • نهج البلاغه