جامعه بیام نور دراسات حدیثة فی نهج البلاغة 2676-3435 3 2 2020 11 01 زیبایی‌شناسی خطبه ۱۸ نهج‌البلاغه در پرتو نقد فرمالیستی تبیین العناصر الجمالیة فی الخطبة ۱۸ من نهج‌البلاغة وفق المقوّمات الشکلانیة 11 21 7506 10.30473/anb.2021.7506 AR عزت ملا إبراهیمي أستاذة قسم اللغة العربية وآدابها بجامعة طهران، إيران (الکاتبة المسؤول)؛ mebrahim@ut.ac.ir محیا ابیاری قمصری الماجستیر في اللغة العربية وآدابها بجامعة طهران، إيران؛ mahyaabyary@gmail.com ندا بني تمیمي طالبة مرحلة الدکتوراه في اللغة العربية وآدابها بجامعة شهید تشمران الأهواز، إيران؛ nbanitamimi@gmail.com Journal Article 2019 08 17 چكیده<br />نهج‌البلاغه، اثری ارزشمند و مقدس است كه تحلیل و بررسی متن این کتاب، از دیدگاه مكتب فرمالیستی، مي‌تواند، جلوه‌ها و زیبایی‌های ظاهری و باطنی آن را آشکار سازد. فرمالیست‌ها به بررسی جنبه‌های شکلی و صوری اثر می‌پردازند و آن را فارغ از بافت‌های تاریخی، اجتماعی، روانی و حواشی متن بررسی می‌کند. نگارندگان در این پژوهش به روشي توصيفي تحليلي و با تكيه بر مؤلفه‌های نقد فرمالیستي، به تحلیل و بررسی خطبه شانزدهم نهج‌البلاغه، پرداخته‌اند. این هدف از طریق بررسی و تحلیل بافت اثر ادبی و عناصر تشکیل‌دهندۀ آن یعنی صامت‌ها و مصوّت‌ها، هجاها، صور خیال، استعاره‌ها، سجع‌ها و... صورت گرفته است. از یافته‌های تحقیق اینگونه استنباط می‌شود که حضرت برای خلق چنین اثری تنها به محتوای متن توجه نداشته‌اند، بلکه روساخت و فرم آن نیز برای ایشان اهمیت داشته است. مولف با آراستن فرم اثر به انواع شگردهای هنری و بیانی به آفرینش معناهایی فراتر از معانی قاموسی واژگان دست زده است.<br /> <br />  <span lang="FA"> </span><br /><span dir="RTL" lang="AR-SA">یحتوی النقد الشکلانی علی أسالیب، تبیّن لغة النص و مفهومه للمتلقی برؤیة جدیدة. تتطرق هذه المدرسة إلی النصوص النثریة والشعریة بمنهج جدید وتسعی لتحلیل تلک المعالم والعناصر التی تعتمد على علم البلاغة وفن الخطابة وتمیّز النصوص الأدبیة من غیرها. لهذا السبب قد درسنا الخطبة الثامن عشرة وفق مقومات المدرسة الشکلانیة وعلی أساس المنهج الوصفی- التحلیلی وسعینا أن نتوصل إلی فکر المؤلف من خلال تحلیل نسج الخطبة وزوایاها الخفیة. بناءً على هذا، تمّ تحلیل الخطبة بأسلوبی الانحراف وزیادة القواعد کما تمّ تحلیل الجمالیات الأدبیة المُستخدمة فی النص أیضًا واستنتجنا من خلال هذا البحث أنّ النص المدروس یتصدر أعلى المراتب من حیث عناصر الجمال، والتضامن والموجود فی الجمل والتعابیر قد أوصل التنسیق والترابط فی ظاهر النص وباطنه إلى درجة الکمال.</span> https://anb.journals.pnu.ac.ir/article_7506_9f5b8434b3e4f4b015adf342751401df.pdf