جامعه بیام نور دراسات حدیثة فی نهج البلاغة 2676-3435 6 2 2024 12 21 مطالعه‌ای بر کرامت انسانی به‌عنوان حق بنیادین بشری در حکومت علوی (ع) دراسة الكرامة الإنسانية كحق أساسي من حقوق الإنسان، في الحكومة العلوية 89 97 11522 10.30473/anb.2025.69399.1385 AR یاسر امین الرعایا محاضر في القانون الدولي، جامعة العلامة الطباطبائي، طهران، إيران لیلا ثمنی ستادیار ، فقه مقارن و مبانی حقوق اسلامی ، پژوهشکده زنان، دانشگاه الزهرا س، تهران،ایران Journal Article 2023 10 04 یکی از موضوعات حیاتی در حوزه تعلیم و تربیت، توجه به مسئله تربیت معنوی و مؤلفه‌های مؤثر بر آن است. واقعیت این است که در سال‌های اخیر، به دلیل غفلت از این مولفه‌ها، به‌ویژه حق بر کرامت انسانی، آسیب‌های جدی به سلامت روانی جامعه و افراد وارد گردیده است. از این رو، در ترویج و صیانت از سلامت معنوی انسان، توجه به کرامت انسانی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشد. پرسشی که مقاله پیش‏رو به آن می‌پردازد، این است که حق کرامت انسانی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های سلامت معنوی در حکومت علوی (ع) از چه جایگاهی برخوردار بوده است؟ در پاسخ به این پرسش، نوشتار حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و منابع اسلامی صورت گرفته و بر این فرض استوار است که امام علی (ع) در بیانات خود، ضمن احترام به‌حق کرامت انسانی، بر این حق بنیادین انسان‌ها با استناد به آزادگی و حریت آن‌ها تأکید می‌ورزد. همچنین، استدلال می‌شود که این امام بزرگوار در سیره عملی خود، رعایت حق کرامت انسانی را نه‌تنها نسبت به دوستان بلکه نسبت به دشمنان خود نیز رعایت می‏نمودند. <strong>إنّ الاهتمام بمسألة التربية الروحية والعوامل المؤثرة فيها یُعَدُّ من القضايا الحيوية في مجال التربية. والحقيقة أنه في السنوات الأخيرة، وبسبب إهمال هذه المكوّنات، وخاصة إهمال "حق الكرامة الإنسانية"، لحق ضرر جسيم بالصحة النفسية للمجتمع والأفراد. ولذلك، فإن الاهتمام بالكرامة الإنسانية له أهمية خاصة في تعزيز وحماية الصحة الروحية للإنسان. والسؤال الذي يتناوله هذا المقال هو: ما هو وضع "حق كرامة الإنسان" كأحد مكوِّنات الصحة الروحية في الحكومة العلوية؟ للإجابة على هذا السؤال، تمت كتابة هذا المقال بالمنهج الوصفي التحليلي وباستخدام المصادر المكتبية والإسلامية، انطلاقا من أنّ الإمام علي (ع) يحترم حق الكرامة الإنسانية ويؤكد في تصريحاته وأقواله على هذا الحق الأساسي للإنسان من خلال الإشارة إلى أنّ الله سبحانه وتعالی خلق الإنسان حراً طلیقاً. کما أن هذا الإمام الكريم كان يحترم في حياته العملية حق الكرامة الإنسانية ليس تجاه أصدقائه فحسب، بل تجاه أعدائه أيضاً.</strong> https://anb.journals.pnu.ac.ir/article_11522_58ea617b9078d5f041545dc4fe1914d9.pdf