A study of governmental and social structures in Nahj al-Balaghah
مریم احمدی نژاد
چکیده
حق آزادی بیان که در اسناد بینالمللی حقوق بشر بهعنوان یکی از اصول اساسی حقوق بشر به رسمیت شناختهشده است، در بسیاری از جوامع و حکومتها، با برداشتها و عملکردهای متفاوتی روبهرو بوده است. ازاینرو، این مقاله باهدف پاسخ به این پرسش که آیا حق آزادی بیان در سیره عملی و اندیشههای حضرت امیرالمؤمنین (ع) وجود داشته است و چه حدودی بر ...
بیشتر
حق آزادی بیان که در اسناد بینالمللی حقوق بشر بهعنوان یکی از اصول اساسی حقوق بشر به رسمیت شناختهشده است، در بسیاری از جوامع و حکومتها، با برداشتها و عملکردهای متفاوتی روبهرو بوده است. ازاینرو، این مقاله باهدف پاسخ به این پرسش که آیا حق آزادی بیان در سیره عملی و اندیشههای حضرت امیرالمؤمنین (ع) وجود داشته است و چه حدودی بر آن متصور است، به تحلیل و بررسی ابعاد این موضوع میپردازد. با استفاده از روش توصیفی و تحلیل اندیشههای حضرت علی (ع)، این مقاله به این نتیجه میرسد که مفهوم آزادی بیان در تفکر علوی با آنچه در نظامهای حکومتی مختلف مشاهدهشده، تفاوتهای چشمگیری دارد و مبتنی بر اصول حکمرانی اخلاقی و عدالتمحور است. در اندیشه حضرت علی (ع)، آزادی بیان نهتنها برای مردم در جهت بیان انتقاداتِ بهحق خود از حکومت، بلکه بهعنوان یک تکلیف اجتماعی و دینی نیز مطرح است. طبق اصل امربهمعروف و نهی از منکر، این آزادی زمانی که به دنبال منافع عمومی، جلوگیری از ارتکاب حرام و امر به واجب باشد، واجبی کفایی برای آحاد افراد جامعه اسلامی خواهد بود. درعینحال آزادی بیان، نباید موجب توهین، تهمت، غیبت و نقض حقوق دیگران گردد. همچنین، در نگرش حضرت علی (ع)، آزادی بیان هیچگاه بهطور مطلق و بیقیدوشرط نیست و با محدودیتهایی چون امنیت عمومی و منافع عمومی را میتوان برای بیان افکار در نظر گرفت، بهویژه زمانی که بیان افکار بهمنظور انتشار دروغ، فریب یا ایجاد فتنه و بدعتگذاری در دین باشد. در این راستا، آزادی بیان در اندیشه علوی جایگاه ویژهای دارد و از ظرفیتهای آن در جهت اصلاح و بهبود جامعه اسلامی استفاده میشود.
A study of governmental and social structures in Nahj al-Balaghah
ahmad rabbanikhah؛ زهره رسولیان
چکیده
نگاه توحیدی و خداباوری بستری مهم و اثرگذار در تقویت اصول اخلاقی و ارتقای سطح فرهنگی و رفتاری جامعه است. اگر نگاه توحیدی در جامعه اسلامی اصلاح و تقویت شود نتایج اخلاقی، تربیتی و فرهنگی شگرفی را با خود به همراه خواهد داشت. کتاب شریف نهج البلاغه که پس از قرآن کریم مورداتفاقترین متن دینی بر محور اندیشه شیعی است، دریچهای باز به سوی اندیشههای ...
بیشتر
نگاه توحیدی و خداباوری بستری مهم و اثرگذار در تقویت اصول اخلاقی و ارتقای سطح فرهنگی و رفتاری جامعه است. اگر نگاه توحیدی در جامعه اسلامی اصلاح و تقویت شود نتایج اخلاقی، تربیتی و فرهنگی شگرفی را با خود به همراه خواهد داشت. کتاب شریف نهج البلاغه که پس از قرآن کریم مورداتفاقترین متن دینی بر محور اندیشه شیعی است، دریچهای باز به سوی اندیشههای روشن در ساختن جامعه بشری است. این پژوهش به شیوه کتابخانهای با ابزار فیش برداری و به روش توصیفی _ تحلیلی، پیوند میان خداباوری و ارتقای اصول اخلاقی از منظر گزارههای نهج البلاغه را بررسی میکند. نتایج پژوهش گویای آن است که از دیدگاه امیرمومنان (ع) خداباوری، پشتوانه اصلی اخلاق است و تأثیر محوری در ارتقای پایبندی به اصول اخلاقی دارد. انسان خداباور در تمامی امور زندگی خویش از خداوند سبحان، یاری میطلبد، همواره خود را در محضر خدای خویش میبیند و مراقبه دائم دارد. باور به خداوند سبب تبلور اخلاص، آرامش قلبی و روحی، عدالت پیشگی، آزادگی، فروتنی و تواضع میشود؛ زیرا انسان خداباور در تمام امور زندگی تنها از خدا یاری میطلبد و به وی امید دارد.
A study of governmental and social structures in Nahj al-Balaghah
عاتکه اصل نژادی؛ زهرا خیراللهی؛ ناصر نیستانی
چکیده
توزیعدرآمد به معنی تقسیم ثروتها و اموال، بین افراد جامعه و بخشهایمختلف اقتصادی است که سیاستگذاری در نحوه اجرای آن از جمله دغدغههای اغلب حکومتها ذکر میشود. یکی از نظامهایاقتصادی جهانمعاصر، نظامسرمایهداری است که بر اساس فردگرایی، آزادی و مالکیتخصوصی بنا شده است. مهمترین عناصر توزیعدرآمد ...
بیشتر
توزیعدرآمد به معنی تقسیم ثروتها و اموال، بین افراد جامعه و بخشهایمختلف اقتصادی است که سیاستگذاری در نحوه اجرای آن از جمله دغدغههای اغلب حکومتها ذکر میشود. یکی از نظامهایاقتصادی جهانمعاصر، نظامسرمایهداری است که بر اساس فردگرایی، آزادی و مالکیتخصوصی بنا شده است. مهمترین عناصر توزیعدرآمد در این نظام، عاملطبیعی، مالکیتخصوصی و بازار آزاد تعریف شده است. بر این اساس منافعشخصی، بیشتر از عدالتاجتماعی و توزیععادلانه اهمیت دارد. بحرانهای بوجود آمده در این نظام، همانند بحران 1929م و 2008م در آمریکا گویای آن است که این نظام، نمیتواند همه طبقاتاجتماعی را در مسئله توزیعدرآمدها لحاظ نماید. از طرفی، مطالعه سیاستهای توزیعدرآمد در حکومت امیرالمؤمنین(ع) گویای کارایی راهبردهای امام در حوزه توزیععادلانه درآمد برای همه طبقاتاجتماعی با پیوست اخلاقی و انسانی است که حکومتهایدینی معاصر از جمله ایران میتواند به عنوان راهگشایی در موضوع توزیعدرآمد عادلانه از آن استفاده کند. این مقاله سعی کرده با تبیین اصول و اهداف نظامسرمایهداری، و اصول، اهداف و معیارهای توزیعی امام(ع)، راهبردهایامام(ع) در توزیععادلانهدرآمد را بررسی کند. یافتهها نشان میدهد هدف نظامسرمایهداری در توزیعدرآمد، حداکثر نمودن بازده سود است، ولی راهبرد امام(ع) با توجه به سیره و کلام آن حضرت(ع)، علاوه بر برقراری عدالت اجتماعی، ترویج فرهنگایثار و مواسات در بین مردم است. امیرالمؤمنین(ع) جهت رسیدن به این هدف دو راهبرد اساسی را اتخاذ نمود؛ اولی؛ همیاری و تکافلعمومی که ضمن فرهنگسازی همیاری، نظارت بر حوزه کسبوکار و بازار صورت میگرفت. دومی؛ تأمین رفاه اجتماعی و رساندن مردم به حد کفاف بود که با ساماندهی مالیات و مدیریت آن و سرمایهگذاریهای دولتی انجام میشد.
A study of governmental and social structures in Nahj al-Balaghah
قادر قادری؛ جميله نجفيان
چکیده
پيوند ناگسستني مفاهيم نهجالبلاغه و قرآن کريم، از ژرفاي بسياري برخوردار است و به روساخت، محدود نمیشود؛ بلکه در سطح ژرفساخت، پيوندي عميق ميان اين دو کتاب برقرار است؛ بهطوریکه در بسياري از موارد، درک دقيق معناي موردنظر امام (ع) جز از طريق آشنايي با متن پنهان و شناخت چگونگي رابطه اين دو کتاب با يکديگر ميسر نيست. خطبه 199 نهجالبلاغه ...
بیشتر
پيوند ناگسستني مفاهيم نهجالبلاغه و قرآن کريم، از ژرفاي بسياري برخوردار است و به روساخت، محدود نمیشود؛ بلکه در سطح ژرفساخت، پيوندي عميق ميان اين دو کتاب برقرار است؛ بهطوریکه در بسياري از موارد، درک دقيق معناي موردنظر امام (ع) جز از طريق آشنايي با متن پنهان و شناخت چگونگي رابطه اين دو کتاب با يکديگر ميسر نيست. خطبه 199 نهجالبلاغه يکي از تأثيرگذارترين سخنان امام علي (ع) ميباشد که در آن به چهار موضوع مهم: اهميت و آثار نماز، زکات خالصانه، امانتداري و آگاهي خداوند از اعمال انسان، ميپردازد. فراواني تعامل کلام امام علي (ع) با قرآن کريم از ويژگيهاي بارز نهجالبلاغه بشمار ميرود و اين مسئله نشان ميدهد که امام آگاهانه از متن قرآن استفاده ميکنند تا بتوانند مقصود خود را بهصورت بهتر و جذابتر بيان کنند. اين پژوهش به روش توصيفي تحليلي، اقسام سهگانه بينامتنيت يعني؛ شيوه نفي جزئي يا اجترار، نفي متوازي يا امتصاص و نفي کلي يا حوار را در کلام حضرت موردبررسي قرار ميدهد. بررسيهاي انجامشده نشان ميدهد که در اين خطبه، بيشترين بسامد بينامتني با بهکارگیری پنج مورد بينامتني در موضوع نماز است و در کل، نفي متوازي يا امتصاص در اين خطبه از بسامد بيشتري برخوردار است و اين امر نشانگر شدت پايبندي امام به تطبيق کلام خويش با کلام الهي ميباشد.
